Dịch thuật: Võ Tắc Thiên và Lí Trị có phải là đế hậu cùng xưng "Nhị Thánh" sớm nhất

 

VÕ TẮC THIÊN VÀ LÍ TRỊ CÓ PHẢI LÀ ĐẾ HẬU

CÙNG XƯNG “NHỊ THÁNH” SỚM NHẤT 

          Theo Cựu Đường thư – Bản kỉ đệ lục – Tắc Thiên Hoàng hậu 旧唐书 - 本纪第六 - 则天皇后:

          Năm Vĩnh Huy 永徽thứ 6, phế Vương Hoàng Hậu 王皇后, lập Võ Thần Phi 武宸妃làm hoàng hậu. Cao Tông 高宗xưng Thiên Hoàng 天皇, Võ Hậu 武后cũng xưng Thiên Hậu 天后. Võ Hậu vốn đa trí mưu kế, kiêm giỏi cả văn sử. Từ sau niên hiệu Hiển Khánh 显庆, đế khổ sở vì bệnh phong thấp, các loại biểu tấu đều do Thiên Hậu xem xét giải quyết. Từ đó, phò tá quốc chính mấy chục năm, uy thế chẳng khác gì đế, đương thời xưng là “Nhị Thánh” 二圣,

          Võ Tắc Thiên vốn là Tài nhân 才人của Đường Thái Tông 唐太宗, nhưng lại có cảm tình với thái tử Lí Trị 李治từ rất sớm. Thái Tông giá băng, Võ Tắc Thiên bị bức phải xuất gia, cạo tóc làm ni. Lí Trị luôn nhớ không quên, cho rước lại về cung phong làm Chiêu Nghi 昭仪. Về sau trải qua cuộc đấu tranh trong cung, cuối cùng Võ Tắc Thiên lên làm hoàng hậu. Do bời Võ Tắc Thiên tài hoa, Lí Trị lại thường mắc chứng đau đầu, cho nên chính sự giao vào tay Võ Hậu. Thông qua tham chính, Võ Hậu dần từng bước mở rộng sức ảnh hưởng của mình trong triều, dần có xu thế chủ đạo chính cục.

          Lí Trị tuy có chút sợ Võ Hậu, nhưng đối với việc Võ Hậu can dự triều chính vẫn có lòng nghi ngờ. Thế là mệnh cho Thượng Quan Nghi 上官仪 thảo chiếu thư chuẩn bị phế hoàng hậu, kết quả Võ Hậu biết được, tru sát Thượng Quan Nghi. Về sau, Võ Tắc Thiên kiến nghị Lí Trị xưng “Thiên Hoàng”, sau đó thuận lí thành chương bản thân mình sẽ trở thành “Thiên Hậu”. Do bởi quyền lực trong triều ngang ngửa với Lí Trị, cho nên hợp xưng là “Nhị Thánh”. Vế sau Lí Trị qua đời, Võ Hậu tự làm hoàng đế, đổi quốc hiệu là Chu , trở thành nữ hoàng đế duy nhất trong lịch sử Trung Quốc.

          Nhưng, Lí Trị và Võ Tắc Thiên không phải là đế hậu xưng “Nhị Thánh” sớm nhất. Hoàng hậu của Tuỳ Văn Đế 隋文帝 là Độc Cô Thị 独孤氏 ý chí kiên cường, tầm nhìn chính trị nhanh lẹ, trong quá trình sáng lập triều Tuỳ có công to lớn. Người trong cung vô cùng kính phục, cùng xưng bà và Dương Kiên 杨坚 là “Nhị Thánh”.

                                                              Huỳnh Chương Hưng

                                                              Quy Nhơn 05/5/2022

 Nguyên tác Trung văn

Trong quyển

THÚ VỊ VĂN HOÁ TRI THỨC ĐẠI TOÀN

趣味文化知识大全

Thanh Thạch 青石 biên soạn

Trung Quốc Hoa kiều xuất bản xã, 2013