Dịch thuật: Nguyện vị quân hề bổng hà chi (456) (Đặng Trần Côn: Chinh phụ ngâm)

 

NGUYỆN VỊ QUÂN HỀ BỔNG HÀ CHI (456)

願為君兮俸霞卮

Thiếp nguyện vì chàng dâng chén rượu ngon

          Hà chi 霞卮: Cũng gọi là “cửu hà chi 九霞卮, “tử hà chi” 紫霞霞卮hoặc “tử hà bôi” 紫霞杯 tên chén đựng rượu. “Chi” , “bôi” là chén uống rượu, loại chén này có sắc tía (tử ) với hoa văn ráng trời (hà ), Sắc tía là màu tượng trưng cho giai cấp tối cao. “Hà chi”, “tử hà chi”, “tử hà bôi” có lúc cũng được mượn dùng để chỉ rượu ngon.

          Trong bài Song điệu vọng Giang Nam (Thọ Vương thu thuỷ) 双调望江南(寿王秋水) của Lưu Thần Ông 刘辰翁 đời Tống có câu:

Tề mi cử

Thể thị tử hà chi

齐眉举

彩侍紫霞卮

(Nâng mâm lên ngang mày

Hầu dâng chén rượu ngon)

          Trong bài từ Thọ Lương đa trúc bát thập 寿梁多竹八十  theo điệu Thuỷ điệu ca đầu 水调歌头 của Triệu Tất 赵必 (Vương Tượng 王象) đời Tống cũng có câu:

Cúc tiết tiên ngũ nhật

Mãn chước tử hà chi

菊节先五日

满酌紫霞卮

(Trước cúc tiết mùng 9 tháng 9 năm ngày

Đã rót đầy chén rượu ngon)

          Và trong bài Đoan Ngọ sơ độ 端午初度 (kì 1) của Văn Thiên Tường 文天祥 đời Tống:

Sở tù nhất bôi thuỷ

Thắng tự cửu hà chi

楚囚一杯水

胜似九霞卮

(Một chén nước của người tù nước Sở

Còn hơn cả chén rượu ngon)

          Bản Chinh phụ ngâm Hán Nôm hợp tuyển, câu 456 này ở phần chữ Hán, đã viết chữ “phủng” có nghĩa là bưng thành chữ “bồng” có nghĩa là bổng lộc.

          Bản của Vân Bình Thôn Thất Lương, phần chữ Hán viết đúng là , âm đọc là “bổng”.

Câu 456 bản diễn Nôm “Chinh phụ ngâm diễn ca” tương truyền của Đoàn Thị Điểm là:

Vì chàng tay chuốc chén vàng (395)

                                                                            Huỳnh Chương Hưng

                                                                            Quy Nhơn 25/4/2022