Dịch thuật: Mã thủ thị chiêm (Thành ngữ)

 

MÃ THỦ THỊ CHIÊM

马首是瞻

NHÌN THEO ĐẦU NGỰA MÀ HÀNH ĐỘNG

Giải thích: Nguyên chỉ lúc tác chiến, sĩ tốt nhìn xem đầu ngựa của chủ tướng mà hành sự. Sau dùng để ví phục tùng chỉ huy hoặc dựa vào một người nào đó

Xuất xứ: Xuân Thu . Tả Khâu Minh 左丘明: Tả truyện – Tương Công thập tứ niên 左传 - 襄公十四年.

          Năm 559 trước công nguyên, Tấn Điệu Công 晋悼公 liên hợp với 12 nước chư hầu công phạt nước Tần. Người chỉ huy liên quân là Đại tướng Tuân Yển 荀偃 nước Tấn. Liên quân đến bên sông Kinh, trước sau qua sông. Tần Cảnh Công 秦景公 đã đoán trước cho đầu độc khúc thượng du sông Kinh , kết quả nhiều sĩ binh của liên quân bị trúng độc mà chết. Tâm lí mọi người lo sợ, không dám hành quân. May có công tử nước Trịnh lệnh cho đội ngũ của mình tiến lên, quân đội các nước khác mới tiến lên. Sau khi đại quân đến Vực Lâm 棫林 trên đất Tần đã dựng trại.

          Tuân Yển dự định lấy liên quân 12 nước công Tần, quân Tần nhất định sẽ kinh hoảng. Không ngờ Tần Cảnh Công đã biết quân tâm của liên quân không thống nhất, sĩ khí không phấn chấn, cho nên không hề khiếp sợ, không muốn cầu hoà. Tuân Yển đành chuẩn bị đánh trận. Ông hướng đến tướng lãnh toàn quân ra mệnh lệnh rằng:

          - Sáng sớm ngày mai, khi gà vừa cất tiếng gáy, thì bắt đầu ngựa xe xuất phát. Các quân đều phải lấp giếng, dẹp lò. Lúc tác chiến tướng sĩ toàn quân phải nhìn theo đầu ngựa của ta, ta chạy về hướng nào, mọi người cũng chạy về hướng đó.

          Không ngờ Hạ quân chủ tướng, tả hữu của Tuân Yển phản cảm nói rằng:

          - Nước Tấn trước giờ chưa ra mệnh lệnh như thế, tại sao phải nghe ông ta? Được, nếu đầu ngựa của ông ta hướng về phía tây, ta sẽ hướng về phía đông!

          Vị chủ tướng nọ không chỉ nói như thế, mà quả thực còn làm như thế. Ông ta dẫn đội ngũ của mình, quay về hướng đông trở về nước Tấn. Phó thủ của chủ tướng nói, ông ấy là đầu của Hạ quân chúng ta, ta nghe theo ông ấy. Thế là cũng dẫn đội ngũ của mình chạy về hướng đông. Như vậy, trong phút chốc toàn quân hỗn loạn, Tuân Yển đành phải hạ lệnh rút lui.

                                                                                              Huỳnh Chương Hưng

                                                             Quy Nhơn 15/10/2021

Nguyên tác Trung văn

MÃ THỦ THỊ CHIÊM

马首是瞻

TRUNG QUỐC THÀNH NGỮ CỐ SỰ TỔNG TẬP

中国成语故事总集

(tập 1)

Chủ biên: Đường Kì 唐麒

Trường Xuân – Thời đại văn nghệ xuất bản xã, 2004