Dịch thuật: Phạm Lãi (kì 3) (Hổ chi uy)

PHẠM LÃI

(kì 3) 

CHUẨN BỊ KĨ LƯỠNG, NHẤT CỬ ĐÁNH ĐỔ BÁ CHỦ NƯỚC NGÔ

          Năm 491 trước công nguyên, Phù Sai đích thân tiễn vợ chồng Việt Vương Câu Tiễn về lại nước Việt. Trước lúc lên đường, Phù Sai nói với Phạm Lãi:

          - Quả nhân từng nghe, ‘Hiền phụ không gả cho nhà gia cảnh lụn bại, danh sĩ không làm quan cho nước bị tuyệt diệt.’ Nay, nước Việt đã mất, tiên sinh sao không bỏ Việt mà về Ngô? Nếu mà được như thế, quả nhân nhất định sẽ trọng nhậm.

          Việt Vương Câu Tiễn sợ Phạm Lãi sẽ thay đổi thái độ, không ngăn được rơi lệ. Chỉ nghe Phạm Lãi nói rằng:

          - Tội thần từng nghe, bề tôi của nước đã mất không mưu đồ chính sự, tướng của đám bại quân không nói đến dũng khí. Thần tại nước Việt chưa từng giúp Câu Tiễn hành thiện, nay không chết đã là thoả mãn lắm rồi, sao còn dám mưu cầu phú quý?

          Sau khi Phù Sai tiễn Câu Tiễn ra khỏi thành, Phạm Lãi nói với Phù Sai rằng:

          - Tội thần sẽ chọn ngày tốt khấu kiến đại vương.

          Sau khi về đến nước Việt, Câu Tiễn muốn đem toàn bộ quốc chính giao cho Phạm Lãi quản lí. Phạm Lãi từ chối nói rằng:

          - Thao luyện binh mã, hành quân đánh trận, Văn Chủng không bằng thần; nhưng trị lí quốc gia, vỗ yên bách tính thì thần lại không bằng Văn Chủng.

          Như vậy, Câu Tiễn để Phạm Lãi phụ trách chỉnh đốn quân đội, để Văn Chủng tiếp tục trị lí quốc gia.

          Phạm Lãi chỉnh đốn quân đội vô cùng chú trọng sách lược. Phạm Lãi biết rõ chiến thuyền của nước Việt cùng kĩ thuật chiến xa mạnh hơn một chút so với các chư hầu quốc khác, thế là dùng thời gian hai năm chuyên tâm huấn luyện một đội thuyền, một đội quân. Tiếp đó, Phạm Lãi mời Câu Tiễn và văn võ đại thần tiến hành duyệt qua. Lần duyệt này khiến Việt Vương nhìn thấy được hi vọng của mình. Sau duyệt binh, Phạm Lãi nói với Việt Vương:

          - Binh sĩ nước Việt sử dụng kiếm thuật cùng bản lĩnh cung nỏ rất kém. Nếu muốn bù đắp hai phương diện đó, tất phải do danh sư đến chỉ điểm cho họ. Nghe nói người ở khu vực Nam Lâm 南林sở trường kiếm kích, đặc biệt là kiếm thuật của một nữ thanh niên rất cao siêu, danh tiếng của cô ta vang dội. Đại Vương có thể phái người mời cô ta đến dạy kiếm thuật cho họ.

         Quả nhiên Việt nữ được mời đến, Việt Vương muốn thử kiếm thuật của cô ta, bèn hỏi rằng:

          - Có thể địch lại mấy người?

          Việt nữ thẳng thắn đáp rằng:

          - Có thể địch lại 10 người.

          Việt Vương nghe qua liền sai 10 kiếm sĩ thân cao sức mạnh, tỉ võ cùng Việt nữ. Việt nữ vung múa kiếm trúc, trong vòng mấy hồi đã đánh bại 10 kiếm sĩ. Câu Tiễn nhìn thấy, nói với Phạm Lãi:

          - Phù Sai nhất định sẽ chết dưới lưỡi kiếm của Việt binh.

          Tiếp đó, Phạm Lãi tinh tuyển một nhóm võ sĩ do đích thân Việt nữ chỉ dạy, sau đó những võ sĩ này đi dạy lại cho những võ sĩ khác, cứ như vậy, 1 dạy 10, 10 dạy 100. Rất nhiều binh sĩ đã học tốt thuật đánh kiếm. Ngoài ra, Phạm Lãi còn chuyên môn xây dựng một “kiếm thành” 剑城 để làm nơi cho Việt nữ dạy kiếm. Chẳng bao lâu sau, Phạm Lãi lại gọi đến một người nước Sở tên Trần Âm 陈音 dâng lên cho Việt Vương, Trần Âm nổi tiếng trong thiên hạ về sử dụng cung tiễn. Việt Vương vui mừng lệnh cho Trần Âm dạy thuật cung nỏ cho binh sĩ. Sau 3 tháng Trần Âm chuyên cần truyền dạy, rất nhiều binh sĩ nước Việt đã giỏi sử dụng cung tiễn.

          Lúc Phạm Lãi chỉnh đốn quân đội, còn thường với bạn thân là Văn Chủng nghiên cứu thuật trị quốc. Phạm Lãi biết rõ, đối với một nước nhỏ mà nói, coi trọng sản xuất lương thực là đạo trị quốc. Phạm Lãi thường nói với Việt Vương:

          - Chính sách muốn lấy được lòng tin của dân, tất cần phải ngôn hành nhất trí, trên làm thế nào dưới sẽ làm theo thế ấy.

          Câu Tiễn với lòng muốn báo thù sau khi nghe mấy lời của Phạm Lãi, lập tức đem chăn nệm trong phòng ngủ dọn ra, đổi sang dùng củi; ngoài ra để không quên quốc sỉ, Câu Tiễn còn treo trong phòng một túi mật đắng, hằng ngày đều nếm qua mấy lần. Nhằm động viên bách tính cày cấy, Câu Tiễn thường ra ruộng canh tác cùng bách tính, Việt Hậu cũng học cách chăn tằm, dệt vải. Bách tính nhìn thấy rất cảm động, quốc gia vì thế mà đại trị. Do bởi Việt Vương cần kiệm trị quốc, Phạm Lãi cùng chúng đại thần thường ra ruộng lao động, nông nghiệp nước Việt nhanh chóng ngày càng hưng vượng.

          Phạm Lãi nghe nói phụ cận núi Cối Kê 会稽có 2 chỗ có thể nuôi cá, sau

khi khảo sát, nói với Câu Tiễn rằng:

          - Nuôi cá 3 năm, lợi của nó gấp ngàn vạn, nước Việt sẽ dư dả.

          Việt Vương vui vẻ tiếp nhận kiến nghị của Phạm Lãi. Chẳng mấy chốc, ngư nghiệp của nước Việt rất phát triển, tăng thêm thu nhập rất nhiều cho quốc khố. ... (còn tiếp)

                                                                 Huỳnh Chương Hưng

                                                                 Quy Nhơn 12/6/2021

Nguyên tác

PHẠM LÃI

范蠡

Trong quyển

HỔ CHI UY

虎之威

Tác giả: Hàn Tố Văn 韩素文

                                     Bắc Kinh: Trung Quốc Trường An xuất bản xã, 2006.