Dịch thuật: Nhân tử lưu danh (Thành ngữ)

 

NHÂN TỬ LƯU DANH

人死留名

NGƯỜI CHẾT ĐỂ TIẾNG

Giải thích: Người lúc sống kiến lập công nghiệp, sau khi qua đời để lại tiếng thơm

Xuất xứ: Tống . Âu Dương Tu 欧阳修: Tân Ngũ Đại sử - Vương Ngạn Chương truyện 新五代史- 王彦章传.

          Thời Ngũ Đại, danh tướng triều Lương Vương Ngạn Chương 王彦章, lúc tác chiến thích sử dụng một cây thương sắt, nhảy lên lưng ngựa, ra nơi sa trường như vào chỗ không người, được khen là “Vương Thiết Thương” 王铁枪.

          Vương Ngạn Chương lúc trẻ theo Lương Thái Tổ Chu Ôn 梁太祖朱温chinh chiến nam bắc, lập nhiều công lớn, được Chu Ôn tán thưởng và trọng dụng. Sau khi vị hoàng đế cuối cùng Ngưu Hữu Trinh 牛友贞 kế vị, đại quyền triều đình do gian thần nắm giữ, không trọng dụng Vương Ngạn Chương, nhân đó mà đất Lương liên tiếp thất thủ. Một năm nọ, quân Tấn công phá thành Vận Châu 郓州triều Lương, thâm nhập đến nội địa đất Lương. Triều Lương cả nước trên dưới muôn phần kinh hoảng.

          Lúc bấy giờ, vị hoàng đế cuối cùng nghe theo kiến nghị của Tể tướng Kính Tường 敬翔, nhậm mệnh Vương Ngạn Chương làm Chiêu thảo sứ 招讨使, đem quân nghinh địch. Vương Ngạn Chương thống lĩnh nhân mã tinh nhuệ, chỉ ba ngày mà đã đánh thắng Hoạt Châu 滑州, Nam Châu 南州. Nhưng hậu viện của quân Lương không có sức, binh mã của Vương Ngạn Chương cuối cùng vì quả bất địch chúng nên thất lợi. Hoàng đế nghe lời sàm ngôn, hạ lệnh triệt khứ binh quyền của Vương Ngạn Chương.

          Chẳng bao lâu, quân Đường lại phát binh công Lương, tiến thẳng đến trọng địa Duyện Châu 兖州của triều Lương. Hoàng đế thấy tình thế không hay, không thể không trọng dụng lại Vương Ngạn Chương, liền đem 500 Ngự lâm quân trong kinh thành giao cho ông. Nhưng do bởi Ngự lâm quân thiếu huấn luyện, không có chút năng lực tác chiến nào, vì thế mà Duyện Châu vừa mới đánh Vương Ngạn Chương lại thất lợi, thân bị trọng thương, bị quân Đường bắt.

          Đường Trang Tông 唐庄宗khuyên dụ Vương Ngạn Chương quy thuận. Vương Ngạn Chương hiên ngang nói:

          - Ta là đại thần triều Lương, chịu ơn trạch của hoàng đế, tuy chết không thể báo đáp, nhưng há có thể ra sức cho triều Đường sao? Người Lương thường nói: Báo chết để da, người ta chết để tiếng (Báo tử lưu bì, nhân tử lưu danh 豹死留人死留名). Nếu ta khuất thân đầu hàng sẽ bị người đời sau mắng. Vương Ngạn Chương ta là đại trượng phu đội trời đạp đất, quyết không thể sống hèn!

          Chẳng bao lâu, Vương Ngạn Chương bị sát hại.

                                                                Huỳnh Chương Hưng

                                                      Quy Nhơn 01/4/2021

Nguyên tác Trung văn

NHÂN TỬ LƯU DANH

人死留名

TRUNG QUỐC THÀNH NGỮ CỐ SỰ TỔNG TẬP

中国成语故事总集

(tập 1)

Chủ biên: Đường Kì 唐麒

Trường Xuân – Thời đại văn nghệ xuất bản xã, 2004