Dịch thuật: Đã hay thành toán miếu đường (2543) ("Truyện Kiều")

 

ĐÃ HAY THÀNH TOÁN MIẾU ĐƯỜNG (2543)

          Ở Trung Quốc bắt đầu từ triều Hạ, mỗi khi có chiến tranh, phải cáo nơi Tổ miếu, nghị bàn chốn miếu đường, việc đó trở thành một nghi thức cố định. Đế vương tại miếu đường bói cát hung, cầu thần linh phù trợ, dùng vu thuật giả thác ý chỉ của thần linh để khiến mọi người tiến hành.

Thành toán miếu đường tức “miếu toán” 庙算, một hình thức quyết sách chiến lược thời cổ của Trung Quốc. Trước lúc bắt đầu chiến tranh, phải trịnh trọng mưu định thế mạnh thế yếu của mình tại miếu đường, từ đó định ra sách lược đối ứng. Tôn tử 孙子 cho rằng, chiến tranh không chỉ là đấu tranh trên chiến trường, mà còn chịu ảnh hưởng của các nhân tố khác như chính trị, kinh tế. Do đó, “miếu toán” cần phải kết hợp hình thái tình thế chiến tranh có khả năng, đối với tình hình các phương diện của quốc gia mà tiến hành tổng hợp, bàn luận phán đoán cùng mưu tính. “Miếu toán” là một khâu tất yếu của việc chuẩn bị chiến tranh.

https://www.chinesethought.cn/shuyu_show.aspx?shuyu_id=4047

Đã hay thành toán miếu đường

Giúp công, cũng có lời nàng mới nên

(“Truyện Kiều” 2543 – 2544)

Thành toán: Mưu mẹo tính liệu đã sẵn. Td. Thành toán miếu đường, tức là mưu mẹo đã tính sẵn đâu đấy xong xuôi ở miếu đường, ở triều đình.

Đào Duy Anh: “Từ điển Truyện Kiều”, nxb Khoa học xã hội, Hà Nội – 1989)

Xét: Theo ý riêng, với hai câu 2543 – 2544, ý nói mọi kế hoạch đâu đó đã bàn tính sẵn sàng, nhưng cũng nhờ Thuý Kiều “giúp công” nên mới hoàn thành một cách trọn vẹn.

                                                                Huỳnh Chương Hưng

                                                                 Quy Nhơn 06/4/2021