Dịch thuật: Cuồng nô cố thái (Thường dụng điển cố)

 

CUỒNG NÔ CỐ THÁI

          Chỉ tính cách cuồng phóng vốn có không chịu câu thúc, coi thường quyền quý.

          Điển xuất từ Hậu Hán thư – Nghiêm Quang truyện后汉书 - 严光传.

          Thời Đông Hán, ẩn sĩ Nghiêm Quang 严光 là bạn thân với Tư đồ Hầu Bá 侯霸. Sau khi Hầu Bá làm quan, phái người đi mời Nghiêm Quang đến. Nghiêm Quang không đến, viết thư lại, đồng thời nói rằng: “Quân Phòng 君房 (tên tự của Hầu Bá) giữ chức Tam công, rất tốt, cần phải giữ lòng nhân đức giúp hoàng đế làm những việc nhân nghĩa, để bách tính vui mừng xưng tụng; nếu mà a dua xu nịnh thuận theo ý chỉ của hoàng đế, thì sẽ bị lên đoạn đầu đài.” Hầu Bá đem thư dâng lên cho Quang Vũ Đế xem, Quang Vũ Đế cười bảo rằng: “Vẫn còn tính cách của kẻ cuồng sĩ.” 

                                                                  Huỳnh Chương Hưng

                                                                   Quy Nhơn 04/3/2021

Nguồn

THƯỜNG DỤNG ĐIỂN CỔ

常用典故

Biên soạn: Tôn Lập Quần 孙立群, Lí Ái Trân 李爱珍

Thượng Hải đại học xuất bản xã, 2005

Phụ lục của người dịch

          Trong Hậu Hán thư – Nghiêm Quang truyện 后汉书 - 严光传 có đoạn:

司徒侯霸与光素旧, 遣使奉书. 使人因谓光曰: “公闻先生至, 区区欲即诣造, 迫于典司, 是以不获. 愿因日暮, 自屈语言.” 光不答, 乃投札与之, 口授曰: “君房足下: 位至鼎足, 甚善. 怀仁辅义天下悦, 阿谀顺旨要领绝.” 霸得书, 封奏之. 帝笑曰: “狂奴故态也.” 车驾即日幸其馆.

          Tư đồ Hầu Bá dữ Quang tố cựu, khiển sứ phụng thư. Sứ nhân nhân vị Quang viết: “Công văn tiên sinh chí, khu khu dục tức nghệ tháo, bách vu điển ti, thị dĩ bất hoạch. Nguyện nhân nhật mộ, tự khuất ngữ ngôn.” Quang bất đáp, nãi đầu trát dữ chi, khẩu thụ viết: “Quân Phòng túc hạ: vị chí đỉnh túc, thậm thiện. Hoài nhân phụ nghĩa thiên hạ duyệt, a du thuận chỉ yếu lĩnh tuyệt.” Bá đắc thư, phong tấu chi. Đế tiếu viết: “Cuồng nô cố thái dã.” Xa giá tức nhật hạnh kì quán.

         Tư đồ Hầu Bá vốn là bạn với Nghiêm Quang, phái người đem thư đến cho Nghiêm Quang. Người đem thư nói với Nghiêm Quang rằng: “Hầu Công nghe nói tiên sinh đến, một lòng muốn đến thăm ngay lập tức, nhưng vì chức trách bức bách, cho nên không được như nguyện. Hi vọng đến tối, mời tiên sinh chịu khó đến trò chuyện.” Nghiêm Quang không đáp, mà quăng ra một thẻ trúc giản, miệng nói rằng: “Quân Phòng túc hạ: đã làm tới chức Tể tướng, rất tốt đấy. Nhưng lòng phải luôn giữ điều nhân đức, phò tá chính nghĩa, thiên hạ sẽ vui mừng; nếu a dua nịnh hót chỉ biết thuận theo ý chỉ, thì đầu và thân sẽ ở hai nơi đấy.” Hầu Bá được thư, phong lại dâng lên hoàng đế xem. Hoàng đế cười bảo rằng: “Cuồng nô vẫn cứ tính cách như ngày trước!” Ngay trong hôm đó hoàng đế xa giá đến khách quán của Nghiêm Quang.

http://wyw.5156edu.com/html/z5254m7609j6271.html