Dịch thuật: Vong dương thượng khả bổ lao, tiện ngư hà như kết võng (Vi lô dạ thoại)

亡羊尚可补牢 羡鱼何如结网

图功未晚, 亡羊尚可补牢; 浮慕无成, 羡鱼何如结网

                                                                                   (围炉夜话)

VONG DƯƠNG THƯỢNG KHẢ BỔ LAO

 TIỆN NGƯ HÀ NHƯ KẾT VÕNG

          Đồ công vị vãn, vong dương thượng khả bổ lao; phù mộ vô thành, tiện ngư hà như kết võng.

                                                                            (Vi lô dạ thoại)

MẤT DÊ CÒN CÓ THỂ SỬA CHUỐNG

MUỐN ĐƯỢC CÁ SAO KHÔNG ĐAN LƯỚI

          Muốn có được thành tựu, không bao giờ là muộn, như mất dê còn có thể sửa chuồng; chỉ biết ham muốn thôi thì không thể thành công, thèm được cá sao không đan lưới.

Phân tích và thưởng thức

          Bất cứ sự việc gì, chỉ cần làm thì không bao giờ là muộn cả, chỉ sợ không có tâm đi làm, hoặc không có tâm cải tiến. Làm cho dù có muộn cũng còn hơn không làm, có thể sửa còn hơn không chịu sửa. Trời không tuyệt đường của người, người mà nói muộn nói tuyệt, ấy là tự mình muộn tự mình tuyệt, không liên quan gì đến sự việc.

          Nhiều người chỉ nhìn thấy người khác thành công, mà không nhìn thấy sự nỗ lực của họ, chỉ biết ham muốn đố kị mà không biết phấn chấn lên, đó là hành vi không ra gì. Người ta làm được, mình cũng có thể làm được, sự việc ở chỗ chúng ta làm, xem thử có bỏ ra công sức xứng đáng không. Nếu không, chỉ là đứng bên ao xem cá, nước có trôi đi hết cũng vẫn là uổng công.

Chú của người dịch

Vi lô dạ thoại 围炉夜话: là một tác phẩm nổi tiếng đời Thanh, tác giả là Vương Vĩnh Bân 王永彬. Vi lô dạ thoại có 221 tắc, đề cập nhiều phương diện như đạo đức, tu thân, độc thư, an bần lạc đạo, giáo tử, trung hiếu, cần kiệm … nêu rõ hàm nghĩa sâu xa: lập đức, lập công, lập ngôn đều lấy “lập nghiệp” làm gốc.Vi lô dạ thoại 围炉夜话cùng với Thái căn đàm 菜根谭, Tiểu song u kí 小窗幽记 được gọi chung là “xử thế tam đại kì thư”.

Vương Vĩnh Bân 王永彬:

          Vương Vĩnh Bân tự Nghi Sơn 宜山, người đời gọi ông là Nghi Sơn tiên sinh 宜山先生, con cháu đời sau của họ Vương gọi ông là Nghi Sơn công 宜山公. Cuộc đời ông trải qua 5 vương triều: Càn Long 乾隆, Gia Khánh 嘉庆, Đạo Quang 道光, Hàm Phong 咸丰, Đồng Trị 同治. Ông sinh ngày 23 tháng Giêng năm Nhâm Tí thời Càn Long, mất ngày 25 tháng Giêng năm Kỉ Tị thời Đồng Trị, hưởng thọ 78 tuổi.

          Nguồn http://baike.baidu.com/view/53686.htm

                                                                     Huỳnh Chương Hưng

                                                                     Quy Nhơn 01/11/2020

Nguồn

VI LÔ DẠ THOẠI

围炉夜话

Tác giả: Vương Vĩnh Bân 王永彬

Thiểm Tây lữ du xuất bản xã, 2002.