Dịch thuật: Tiếng gà điếm nguyệt, dấu giày cầu sương (2030) ("Truyện Kiều")

 

TIẾNG GÀ ĐIẾM NGUYỆT, DẤU GIÀY CẦU SƯƠNG (2030)

          Câu này điển xuất từ hai câu thơ trong bài Thương Sơn tảo hành 商山早行 của Ôn Đình Quân 温庭筠 đời Đường:

Thần khởi động chinh đạc

Khách hành bi cố hương

Kê thanh mao điếm nguyệt

Nhân tích bản kiều sương

Hộc diệp lạc sơn lộ

Chỉ hoa minh dịch tường

Nhân tư Đỗ Lăng mộng

Phù nhạn mãn hồi đường

晨起動征鐸

客行悲故鄉

雞聲茅店月

人跡板橋霜

槲葉落山路

枳花明驛墙

因思杜陵夢

凫雁滿回塘

(Sáng sớm, chuông nhỏ đeo nơi cổ ngựa đi trên đường đã khua vang

Du tử u buồn nhớ đến cố hương

Tiếng gà gáy vang, điếm cỏ đắm chìm trong ánh trăng buổi sớm

Dấu chân người đi in trên cầu ván phủ đầy sương

Lá cây hộc khô rụng đầy nơi đường núi

Hoa chỉ trắng chiếu ngời nơi bức tường dịch trạm

Nhớ đến giấc mộng Đỗ Lăng tươi đẹp tối qua

Một bầy chim le chim nhạn cùng đùa vui trong ao)

http://www.chinesewords.org/poetry/31950-8.html

Mịt mù dặm cát đồi cây

Tiếng gà điếm nguyệt, dấu giày cầu sương

(“Truyện Kiều” 2029 – 2030)

Tiếng gà điếm nguyệt: Cả câu này là dịch hai câu thơ xưa của Ôn Đình Quân đời Đường: “Kê thanh mao điếm nguyệt; Nhân tích bản kiều sương”, nghĩa là: “Tiếng gà gáy nơi điếm cỏ buổi sáng; Vết chân người in trên cầu ván đẫm sương”.

Dấu giày cầu sương: Dấu giày in trên chiếc cầu buổi sáng có sương phủ.

(Đào Duy Anh: “Từ điển Truyện Kiều”, nxb Khoa học xã hội, Hà Nội – 1989)

Trong “Kim Vân Kiều” (Đoạn trường tân thanh) do Bùi Khánh Diễn chú thích, ghi rằng:

          Đường tảo hành thi: Kê minh mao điếm nguyệt, nhân tích bản kiều sương.

          唐早行詩: 鷄鳴茅店月人跡板橋霜

          (Nhà Đường: Có bài thơ đi sớm: tiếng gà xao xác điểm sương, dấu chân in vết giọt sương mặt cầu)

(Sài Gòn: nxb Sống Mới, 1960) 

Xét: Trong “Tư liệu Truyện Kiều  - Bản Duy Minh Thị 1872” do GS Nguyễn Tài Cẩn phiên Nôm, câu 2030 là:

Tiếng gà điếm CỎ dấu giày cầu sương

                                                     (Nxb Đại học quốc gia Hà Nội, 2002)

                                                                 Huỳnh Chương Hưng

                                                                 Quy Nhơn 09/11/2020