Dịch thuật: Sông Tần một dải xanh xanh (1501)


SÔNG TẦN MỘT DẢI XANH XANH (1501)
          Sông Tần: tiếng Hán là “Tần xuyên” 秦川.
          Tác phẩm Lũng Đầu ca từ 陇头歌辞 cũng gọi là Lũng Đầu ca 陇头歌, dân ca thời Nam Bắc triều, gồm 3 bài, ở bài thứ 3 viết rằng:
Lũng Đầu lưu thuỷ
Minh thanh u yết
Dao vọng Tần xuyên
Tâm can đoạn tuyệt
陇头流水
鸣声幽咽
遥望秦川
心肝断绝
Nơi Lũng Đầu giòng nước chảy
Phát ra những âm thanh u buồn
Nhìn sông Tần xa xa
Mà tim gan đứt đoạn

Sông Tần một dải xanh xanh
Loi thoi bờ liễu mấy cành Dương Quan
(“Truyện Kiều” 1501 - 1502)
Sông Tần: Tức là Tần Thuỷ, một nhánh của sông Vị Thuỷ thuộc tỉnh Thiểm Tây của Trung Quốc, là nơi đời xưa người ở Tràng An thường tiễn biệt nhau.
(Đào Duy Anh: “Từ điển Truyện Kiều”, nxb Khoa học xã hội, Hà Nội – 1989)
Trong “Kim Vân Kiều” (Đoạn trường tân thanh) do Bùi Khánh Diễn chú thích, ghi rằng:
          Vị tây đề: Lũng đầu lưu thuỷ, minh thanh u yết, dao vọng Tần xuyên, can trường đoạn tuyệt.
          渭西題: 隴頭流水, 鳴聲幽咽, 遙望秦川, 肝腸斷絕
          (Sách Vị tây đề: Đầu rồng nước chảy, tiếng kêu cuồn cuồn, ngoảnh trông sông Tần, gan ruột đứt dứt)
(Sài Gòn: nxb Sống Mới, 1960) 

Xét:  Theo ý riêng, câu 1501 này, Nguyễn Du đã lấy ý từ bài Lũng đầu ca từ陇头歌辞.
Bản “Kim Vân Kiều” của Bùi Khánh Diễn, câu 1501 là:
Sông Tần một GIẢI xanh xanh

                                                                  Huỳnh Chương Hưng
                                                                  Quy Nhơn 24/8/2020