Thứ Hai, 6 tháng 4, 2020

Dịch thuật: Tự viện sớm nhất và lớn nhất ở Trung Quốc

Đăng lúc  17:21  |  Thư Mục  Nghiên Cứu - Dịch Thuật

TỰ VIỆN SỚM NHẤT VÀ LỚN NHẤT Ở TRUNG QUỐC

          Ngũ Đài Sơn 五台山 ở phía đông bắc tỉnh Sơn Tây 山西, là thắng địa du lịch, là nơi tránh nóng nổi tiếng, cũng là một trong những phát tường địa Phật giáo nổi tiếng trong và ngoài nước. Ngũ Đài Sơn cùng với Phổ Đà Sơn 普陀山 ở Chiết Giang 浙江, Cửu Hoa Sơn 九华山 ở An Huy 安徽, Nga Mi Sơn 峨嵋山 ở Tứ Xuyên 四川 được gọi chung là “Trung Quốc Phật giáo tứ đại danh sơn” 中国佛教四大名山. Nhân vì trên đỉnh của 5 ngọn núi bằng phẳng, có đài như luỹ bằng đất cho nên có tên là Ngũ Đài Sơn.
          Hiển Thông tự 显通寺toạ lạc trên Ngũ Đài Sơn, phía bắc trấn Đài Hoài 台怀 huyện Ngũ Đài 五台, một trong ngũ đại thiền viện của Ngũ Đài Sơn, là tự viện được kiến lập sớm nhất ở Trung Quốc.
          Theo Thanh Lương sơn chí 清凉山志, khoảng niên hiệu Vĩnh Bình 永平thời Đông Hán (năm 58 – năm 75), hai vị cao tăng là Ma Đằng 摩腾 và Trúc Pháp Lan 竺法兰 từ Ấn Độ đến truyền giáo, thấy thế núi Ngũ Đài Sơn hùng vĩ, giống Linh Thứu Sơn 灵鹫山là sở ngự của Đức Thích Ca Mâu Ni 释迦牟尼, bèn hướng đến Hán Minh Đế Lưu Trang 汉明帝刘庄 xin hưng kiến tự viện, mới đầu tên là Đại Phu Linh Thứu tự 大孚灵鹫寺; thời Hiếu Văn Đế 孝文帝 triều Bắc Nguỵ mở rộng, ban tên là Hoa Viên tự 花园寺; thời Võ Tắc Thiên 武则天 triều Đường đổi tên là Đại Hoa Nghiêm tự 大华严寺; thời Vĩnh Lạc 永乐 triều Minh, ban biển ngạch Đại Hiển Thông tự 大显通寺; thời Vạn Lịch 万历 lại đổi tên là Vĩnh Minh tự 永明寺; năm Khang Hi 康熙 thứ 26 triều Thanh (năm 1687) lại trùng tu mới có quy mô như hiện nay, bèn đổi tên là Hiển Thông tự 显通寺.
          Tự viện chiếm diện tích 8 vạn m2, có hơn 400 gian các loại kiến trúc. Chỉnh thể cả kiến trúc tự viện, bố cục nghiêm cẩn, đan xen nhau rất thứ tự, trên trục tuyến chính ở giữa có điện đường 7 tầng, từ trước ra sau lần lượt có Quan Âm điện 观音殿, Bồ Tát điện 菩萨殿, Đại Phật điện 大佛殿, Vô Lượng điện 无量殿, Văn Thù điện 文殊殿, Đồng điện 铜殿, Tàng Kinh điện 藏经殿. Hai bên có sương phòng, phối điện, tăng xá, thiền đường, phương trượng viện và vũ khố. Phía sau có 2 toà tháp đồng, cao 8m, tạo hình đẹp, hoàn hảo. Đồng điện được tạo đúc tinh xảo, bề mặt rộng có 3 gian, bên trong đúc cả vạn tượng Phật nhỏ, cho nên cũng gọi là Vạn Phật điện 万佛殿. Bốn phía đồ án hoa ở song cửa sổ và hoa điểu ở “hồ môn” 壶门 (1) chạm khắc rất đẹp. Vô Lượng điện với quy mô hùng vĩ, là toà điện trùng thiềm yết sơn đính 重檐歇山  (2) 2 tầng, rộng 7 gian, sâu 4 gian, bên ngoài đấu củng 斗拱 (3) chạm khắc hoa lá, bên trong chạm khắc tảo tỉnh 藻井 (4), nội dung chạm lộng phong phú, kĩ nghệ tinh xảo, hình dáng tựa hoa cái bảo đính 花盖宝顶, dường như tất cả tâm huyết và kĩ xảo cao siêu của các thợ ngày xưa đổ dồn hết vào đó. Môn tiền tự viện có toà lầu chuông, khí thế hùng vĩ, bên trong treo một chuông đồng nặng cả vạn cân, được đúc vào đời Minh, là trân bảo quý hiếm, nếu đánh vào chuông, tiếng chuông sẽ vang khắp cả núi.

Chú của người dịch
1- Hồ môn 壶门: Đúng ra là “khổn môn” 壼门, trong Doanh tạo pháp thức 营造法式 do Lí Giới 李诫 đời Tống biên soạn đã viết thành “hồ môn” 壶门. Đây là một loại hình chế trong kiến trúc Phật giáo, cũng là một dạng thức trang sức chạm lộng.
          Theo chuyên gia sử học kiến trúc cổ đại Trung Quốc là Trương Ngự Hoàn 张驭寰 cho rằng, hồ môn trên thực tế là khám thờ thường dùng trong Phật giáo, đem hình dạng khám tiến hành chạm khắc sẽ xuất hiện hồ môn.
2- Trùng thiềm yết sơn đính重檐歇山艇: là một trong những dạng thức kiến trúc cổ về đỉnh nóc của Trung Quốc.
3- Đấu củng斗拱: Một loại kết cấu đặc biệt, gồm những thanh ngang từ cột chìa ra gọi là củng và những trụ kê hình vuông chèn giữa các củng gọi là đấu.
4- Tảo tỉnh 藻井 : Khung trang trí trên trần các cung điện.

Ảnh trên mạng

Trung Quốc cổ kiến trúc trùng thiềm yết sơn đính


                                                                        Huỳnh Chương Hưng
                                                                       Quy Nhơn 06/4/2020

Nguyên tác Trung văn
TỐI TẢO TỐI ĐẠI ĐÍCH TỰ VIỆN
最早最大的寺院
Trong quyển
TRUNG QUỐC CHI TỐI
QUỐC GIA CHÍNH TRỊ - LỊCH SỬ VĂN HOÁ
中国之最
国家政治 - 历史文化
Chủ biên: Lưu Chấn Vũ 刘振宇
Bắc Kinh: Kinh Hoa xuất bản xã, 2007.

Chia sẻ bài viết

Mã nguồn bởi Huỳnh Chương Hưng
Copyright © 2012 Huỳnh Chương Hưng.
back to top