Thứ Ba, 28 tháng 4, 2020

Dịch thuật: Phương ngôn học

Đăng lúc  19:54  |  Thư Mục  Nghiên Cứu - Dịch Thuật

PHƯƠNG NGÔN HỌC

          Nghiên cứu phương ngôn cũng thuộc về Huấn hỗ học 训诂学. Như Nhĩ nhã – Thích ngôn 尔雅 - 释言, chính là đem giải thích phương ngôn làm thành một bộ phận của huấn hỗ. Đến khi Dương Hùng 扬雄 biên soạn Phương ngôn 方言, sau đó có chuyên thư nghiên cứu phương ngôn. Sách của Dương Hùng sưu tập phương ngôn các nơi đương thời, so sánh qua lại, quán thông qua lại, để tiện cho việc hiểu những trứ tác và những đàm luận của người đương thời, không phải soạn ra để đọc sách cổ. Nhưng hiện chúng ta có thể lợi dụng nó để tham khảo khi đọc sách cổ. Đời Thanh, Hàng Thế Tuấn 杭世骏 biên soạn Tục phương ngôn 续方言, Chương Thái Viêm 章太炎 biên soạn Tân phương ngôn 新方言, có khác với trứ tác của Dương Hùng, đồng thời không vì mục đích để cho người Trung Quốc hiện đại hiểu phương ngôn lẫn nhau mà sáng tác, mà là để đọc sách cổ, những sách đó vẫn là từ trong cổ văn tự tìm nguồn gốc của tục ngữ hiện đại, từ tục ngữ hiện đại tìm cách đọc của cổ văn tự. Cách câu thông kim cổ như thế, một mặt khiến mọi người từ tục ngữ hiện đại mà hiểu ý nghĩa của cổ văn tự, mặt khác khiến mọi người dùng cổ tự thích đáng để viết tục ngữ hiện nay. Riêng Chương Thái Viêm còn đề xuất ý kiến, nói rằng, các tỉnh phương bắc trải qua loạn Ngũ Hồ 五胡 (1) cùng người Kim người Nguyên vào trung nguyên, ngôn ngữ chịu ảnh hưởng lớn của ngoại tộc, thanh vận biến động càng lớn, để chấn khởi tinh thần dân tộc Đại Hán, không “cách di ngôn nhi tùng Hạ thanh” 革夷言而从夏声 (bỏ ngôn ngữ của các dân tộc thiểu số mà theo ngôn ngữ Hoa Hạ) thì không thể, nhân đó, phàm khẩu ngữ hiện đại hợp với cổ văn tự mới là ngữ âm chính thống đáng để đề xướng. Chương Thái Viêm muốn dựa vào huyễn tưởng chủ quan để cải biến cục diện đã hình thành mấy ngàn năm, tất nhiên là kiến giải của thư sinh, nhưng nguyên tắc bảo vệ ngữ văn dân tộc của ông rất đáng quý, nếu ứng dụng cụ thể vào việc phòng ngừa sự xâm lược ngữ văn của người Nhật thì rất là đúng.

Chú của người dịch
1- Loạn Ngũ Hồ: thời Đông Tấn, nhiều liên minh bộ lạc du mục phương bắc nhân vương triều Tây Tấn ở trung nguyên suy yếu đã đại quy mô nam hạ kiến lập nhà nước tạo thành thế đối lập với chính quyền chính thống . Ngũ Hồ gồm liên minh bộ lạc du mục người Hồ, có: Hung Nô 匈奴, Tiên Ti 鲜卑, Yết , Khương , Đê.

                                                                 Huỳnh Chương Hưng
                                                                 Quy Nhơn 28/4/2020

Nguyên tác
PHƯƠNG NGÔN HỌC
方言学
Trong quyển
QUỐC HỌC THƯỜNG THỨC
国学常识
Tác giả: Tào Bá Hàn 曹伯韩
Bắc Kinh: Hoá học công nghiệp xuất bản xã, 2017

Chia sẻ bài viết

Mã nguồn bởi Huỳnh Chương Hưng
Copyright © 2012 Huỳnh Chương Hưng.
back to top