Chủ Nhật, 30 tháng 6, 2019

Dịch thuật: Kích nhưỡng nhi ca (thành ngữ)

Đăng lúc  20:43  |  Thư Mục  Nghiên Cứu - Dịch Thuật

KÍCH NHƯỠNG NHI CA
击壤而歌
GÕ NHƯỠNG MÀ HÁT

Giải thích: gõ vào nhưỡng đất (1) mà hát. Ví thái bình thịnh thế, mọi người ai cũng cơm no áo ấm.
Xuất xứ: Tấn . Hoàng Phủ Mật 皇甫谧: Đế vương thế kỉ 帝王世纪 

          Đế Nghiêu 帝尧 – vị quân chủ thời thượng cổ, trong sử gọi là Đường Nghiêu 唐尧, thống trị đất nước 50 năm. Ông vô cùng khiêm tốn, không dám tự tín tự mãn. Một ngày nọ, Đế Nghiêu mặc quần áo của bình dân, đích thân đến dân gian để quan sát, hi vọng biết được một cách chính xác chính tích của mình rốt cuộc là tốt hay xấu. Đương lúc đi bộ đến “khang cù” (康衢) (2), gặp một ông lão, có vẻ ăn no nhàn hạ tay cầm một khối đất, vừa gõ vừa hát, hát rằng:
Nhật xuất nhi tác
Nhật nhập nhi tức
Tạc tỉnh nhi ẩm
Canh điền nhi thực
Đế lực vu ngã hà hữu tai?
日出而作
日入而息
凿井而饮
耕田而食
帝力于我何有哉?
          Ý của lời ca đó rằng:
Mặt trời mọc, ta ra đi làm
Mặt trời lặn, ta về nghỉ ngơi
Đào giếng lấy nước mà uống
Cày ruộng lấy thóc để ăn
Ân huệ của đế vương đối với ta có ích gì?
          Bài ca biểu hiện rõ nét ông lão đó trường kì an cư lạc nghiệp, ngày ngày sống một cuộc sống thái bình thịnh thế, tuy đức chính trước mặt, nhưng sớm cho là đương nhiên như thế, vui vẻ vô cùng.
          Người đời sau gọi ông lão đó là “khang cù lão nhân” 康衢老人, gọi bài ca là “kích nhưỡng chi ca” 击壤之歌.

Chú của người dịch
1- Nhưỡng : theo Hán Việt tự điển của Thiều Chửu, “nhưỡng” là đất mềm.
2- Khang cù 康衢: đường lớn thông bốn phương tám hướng.

                                                       Huỳnh Chương Hưng
                                             Quy Nhơn 30/6/2019

Nguyên tác Trung văn
KÍCH NHƯỠNG NHI CA
击壤而歌
TRUNG QUỐC THÀNH NGỮ CỐ SỰ TỔNG TẬP
中国成语故事总集
(tập 1)
Chủ biên: Đường Kì 唐麒
Trường Xuân – Thời đại văn nghệ xuất bản xã, 2004

Chia sẻ bài viết

Mã nguồn bởi Huỳnh Chương Hưng
Copyright © 2012 Huỳnh Chương Hưng.
back to top