Chủ Nhật, 3 tháng 3, 2019

Dịch thuật: Nước Sở dùng trí đẩy lui liên quân

Đăng lúc  20:52  |  Thư Mục  Nghiên Cứu - Dịch Thuật

NƯỚC SỞ DÙNG TRÍ ĐẨY LUI LIÊN QUÂN

          Năm 656 trước công nguyên, liên quân 8 nước Tề, Tống, Trần, Vệ, Trịnh, Hứa, Tào, Lỗ mượn cớ thảo phạt nước Thái, đã đồn binh tại biên giới nước Sở.
          Sở Thành Vương 楚成王 thấy trận thức quân đội trung nguyên lớn mạnh, không dám khinh suất ứng chiến, bèn phái Đại phu Khuất Hoàn 屈完đi nghinh địch. Khuất Hoàn đến doanh trại nước Tề, sau khi gặp Tề Hoàn Công 齐桓公đã nói rằng:
          - Quả quân của thần được biết đại quân quý quốc muốn đến tệ quốc, nên bảo thần đến thỉnh giáo ngài. Quốc thổ hai nước Tề Sở xa cách, Tề ở biển bắc, Sở ở biển nam, không biết quý quân đem binh đến quốc thổ chúng tôi có việc gì?
          Tề Hoàn Công không đáp lại, Quản Trọng 管仲đáp thay rằng:
          - Trước đây, Thiệu Khang Công 召康公phụng mệnh Chu thiên tử, từng
nói với tổ tiên chúng tôi là Thái Công 太公rằng, ‘ngũ hầu cửu bá, người nào mà không tuân theo vương mệnh thì ông có thể thảo phạt.’ Nay nước Sở của ông không tiến cống tế tự Chu Vương nên phải chịu thảo phạt. Vả lại, Chu Chiêu Vương 周昭王 nam chinh, mất tại Hán thuỷ 汉水, cũng có liên quan đến nước Sở các ông. Chúng tôi đến để trách vấn chuyện này.
          Khuất Hoàn nghe những lời của Quản Trọng, bèn nói:
          - Không triều cống, đó là do bởi vương thất suy yếu, chư hầu trong thiên hạ đều như thế, không phải chỉ có một mình nước Sở. Không cống tế tự, quả thực là chúng tôi không phải, quả quân chúng tôi đã biết sai. Còn như Chiêu Vương nam chinh mà không trở về, tốt nhất ông nên trách vấn Hán thuỷ! Không liên quan gì đến nước Sở chúng tôi.
          Tề Hoàn Công nghe khẩu khí Khuất Hoàn cứng rắn, cảm thấy nước Sở đã có sự chuẩn bị, bèn bảo quân đội đóng quân tại đất Hình .
          Quân đội hai bên từ mùa xuân giằng co đến mùa hạ, song phương đều án binh bất động không xuất chiến. Đến mùa hạ, Sở Thành Vương phái Khuất Hoàn một lần nữa đến quân Tề giảng hoà. Tề Hoàn Công cho liên quân 8 nước lui 30 dặm đến Thiệu Lăng 召陵 để quan sát thành ý giảng hoà của nước Sở. Hôm đó, Khuất Hoàn chở 8 xe vàng lụa đến doanh trại nước Tề khao đãi quân đội 8 nước. Trước đó, Tề Hoàn Công được biết Khuất Hoàn sẽ đến, bèn dặn các nước chư hầu tuỳ hành đem toàn bộ quân đội chia làm 7 đội, phân ra ở 7 phương vị. Quân đội nước Tề ở phương nam, hướng đến nước Sở. Đợi quân Tề sau khi đánh trống, 7 lộ quân đội nhất tề nổi trống để thể hiện uy thế của quân đội trung nguyên.
         Tề Hoàn Công sau khi dàn đội ngũ lớn mạnh, bèn cùng Khuất Hoàn giong xe đi xem. Lúc này, nghe tiếng trống trong quân Tề vang lên, tiếng trống của quân đội các lộ khác lập tức hưởng ứng, trong phút chốc, tiếng trống như vang đến trận trời. Tề Hoàn Công sắc mặt lộ vẻ vui mừng, nói với Khuất Hoàn:
          - Ta không phải vì điều gì khác đâu, mà chỉ là muốn cùng với các ông hữu hảo.
          Khuất Hoàn cùng vô cùng khách khí đáp lại:
          - Được ngài khoan dung cho quốc quân nước tôi, đó chính là nguyện vọng của chúng tôi.
          Tiếp đó Hoàn Công lại chỉ quân đội chư hầu nói rằng:
          - Quả nhân có quân đội như thế, dùng đi đánh trận, thì ai có thể chống cự lại? dùng đi công thành thì có thành nào mà không thể công phá?
Khuất Hoàn thấy Tề Hoàn Công khoe khoang vũ lực, bèn nói:
          - Quốc quân mà có thể làm minh chủ của chư hầu, là nhân bởi dùng đức để thu phục. Ngài nếu dùng đức nghĩa để vỗ an chư hầu, thì ai dám không phục? Nay ngài lại dùng vũ lực để uy hiếp chúng tôi, nước Sở tuy nhỏ hẹp, nhưng người nước Sở có thể lấy núi Phương Thành 方城 làm tường thành, lấy Hán thuỷ 汉水  làm hộ thành hà, tường thành cao như thế, hộ thành hà sâu như thế, binh của ngài tuy đông, cũng không làm gì được.
          Khuất Hoàn đáp lời lúc cứng rắn lúc mềm dẻo, không tự ti không kiêu ngạo, khiến Tề Hoàn Công cảm thấy không thể dùng sức mạnh để khiến nước Sở khuất phục, thế là, đến xế chiều lưu Khuất Hoàn ở lại trong doanh trại. Ngày hôm sau, lập minh đàn tại Thiệu Lăng, Tề Hoàn Công chấp ngưu nhĩ (1) làm minh chủ, Quản Trọng làm tư minh (2), Khuất Hoàn đại biểu cho Sở Thành Vương cùng Tề Hoàn Công lập lời thề:
          Từ nay về sau, đời đời giao hảo
          Lễ thề hoàn tất, Khuất Hoàn tái bái trí tạ. Tề Sở hai nước đối xử hữu hảo.

Chú của người dịch
1- Chấp ngưu nhĩ 执牛耳 (nắm tai trâu): thời cổ, chư hầu cử hành hội thề, đính lập minh ước, mỗi người phải nếm một chút huyết của con sinh (con trâu dâng cúng). Người chủ trì minh hội ra tay cắt tai trâu lấy huyết, đồng thời uống một ít hoặc lấy huyết bôi lên môi để thể hiện thành ý, cho nên dùng “chấp ngưu nhĩ” chỉ việc làm minh chủ.
2- Tư minh 司盟: người chủ trì nghi lễ trong hội thề.

                                                          Huỳnh Chương Hưng
                                                          Quy Nhơn 03/3/2019

Nguồn
TRUNG HOA THƯỢNG HẠ NGŨ THIÊN NIÊN
中华上下五千年
Chủ biên: Lí Tinh 李晶
Nam Kinh đại học xuất bản xã, 2007

Chia sẻ bài viết

Mã nguồn bởi Huỳnh Chương Hưng
Copyright © 2012 Huỳnh Chương Hưng.
back to top