Thứ Hai, 18 tháng 2, 2019

Dịch thuật: Điểu tận cung tàng (thành ngữ)

Đăng lúc  21:15  |  Thư Mục  Nghiên Cứu - Dịch Thuật

ĐIỂU TẬN CUNG TÀNG
鸟尽弓藏
CHIM HẾT THÌ CUNG CŨNG CẤT

Giải thích: chim không còn thì cung tên cũng đem cất không dùng đến nữa. Ví sau khi sự tình thành công, những người có công bị bỏ rơi hoặc bị giết chết.
Xuất xứ: Hán . Tư Mã Thiên 司马迁: Sử kí – Việt Vương Câu Tiễn thế gia 史记 - 越王勾践世家

          Năm 475 trước công nguyên, Việt Vương Câu Tiễn 越王勾践 trải qua một thời gian nằm gai nếm mật cuối cùng khôi phục lại quốc lực, cử binh phạt Ngô. Ngô Vương Phù Sai 吴王夫差 không biết làm sao, đành phái Thái tể Bá Bỉ 伯嚭 đi cầu hoà. Câu Tiễn nhớ đến sự việc lúc trước, có chút xiêu lòng, nhưng Phạm Lãi 范蠡 lại không đồng ý, khuyên Việt Vương không nên lưu hậu hoạn. Thế là Câu Tiễn cự tuyệt sự cầu hoà của Ngô Vương, tiếp tục công phạt kinh đô nước Ngô là Cô Tô 姑苏. Bá Bỉ đầu hàng trước tiên, Phù Sai bị bức, không còn con đường nào chạy bèn lấy áo che mặt rồi tự sát.
          Câu Tiễn làm Bá Vương, mở tiệc mừng công, đại thưởng công thần. Nhưng cả triều văn võ lại thiếu mất người có công lớn nhất là Phạm Lãi. Hoá ra, Phạm Lãi đã cùng Tây Thi 西施trong đêm khuya đã âm thầm ngồi trên một chiếc thuyền nhỏ rời khỏi nước Việt đi đến một nơi xa.
          Trước khi ra đi, Phạm Lãi đã để lại một bức thư cho người bạn cùng chung hoạn nạn là Văn Chủng , trong thư nói rằng:
          - Chim đã hết thì cung tên cũng đem cất (điểu tận cung tàng 鸟尽弓藏); thỏ đã không còn thì chó săn cũng bị nấu. Con người Việt Vương chỉ có thể cùng với người khác chung nhau hoạn nạn, chứ không thể chung hưởng phú quý. Ông hãy mau chạy đi.
          Văn Chủng xem xong mỉm cười, cảm thấy Phạm Lãi đa nghi.
          Nhưng chẳng bao lâu, Việt Vương nghe theo sàm ngôn, nghi ngờ Văn Chủng mưu phản, bèn phái người tặng Văn Chủng một thanh kiếm. Văn Chủng nhìn qua, hoá ra là thanh kiếm mà năm đó Phù Sai bảo Ngũ Tử Tư 伍子胥tự sát. Trong phút chốc, Văn Chủng hiểu ý của Việt Vương, cảm thán rằng:
          - Ta hối hận vị đã không nghe theo lời khuyên của Phạm Lãi.
          Thế là dùng kiếm tự sát.

                                                       Huỳnh Chương Hưng
                                            Quy Nhơn 18/02/2019

Nguyên tác Trung văn
ĐIỂU TẬN CUNG TÀNG
鸟尽弓藏
TRUNG QUỐC THÀNH NGỮ CỐ SỰ TỔNG TẬP
中国成语故事总集
(tập 1)
Chủ biên: Đường Kì 唐麒
Trường Xuân – Thời đại văn nghệ xuất bản xã, 2004

Chia sẻ bài viết

Mã nguồn bởi Huỳnh Chương Hưng
Copyright © 2012 Huỳnh Chương Hưng.
back to top