KHÔNG ĐƯỢC DÙNG ĐŨA THAY NĨA
“Toái
khoái” 碎筷 (dùng
đũa xé nhỏ thức ăn) là một đại kị khi trong bữa ăn có dùng đũa. Gọi là “toái
khoái” 碎筷đó là thức ăn trong dĩa lớn, ví
dụ như gió hầm, hoặc cả một tảng thịt hoặc nguyên một con cá, bạn gắp cảm thấy
phí sức liền dùng đũa xé nhỏ món đó ra để tiện gắp ăn.
Làm
như vậy, xem ra không có gì là không thoả đáng, nhưng kì thực đã phạm vào quy củ
của người Trung Quốc. Tại sao vậy?
Đầu
tiên, theo lễ nghi truyền thống của người Trung Quốc, nơi bàn ăn, động tác dùng
đũa phải văn nhã, không nên đứng lên để động đũa. Dùng đũa đem tảng thịt lớn
trong dĩa xé nhỏ ra để tiện ăn, nói ra đó là một việc hay, nhưng dùng “toái khoái”,
người phải đứng lên, việc đó đã phá hoại quy củ khi dùng đũa ngồi ăn.
Thứ đến,
đứng lên dùng đũa để xé thịt trong dĩa không được nhã quan, đồng thời cũng sẽ ảnh
hưởng đến người khác khi họ ăn những món khác.
Theo
quy củ của người Trung Quốc, bạn có thể đem dĩa thức ăn đó mang ra một nơi khác
để xé, sau khi xé nhỏ, mang về lại bàn.
Đương
nhiên, nếu như ở tại nhà hàng, tửu lâu … bạn có thể nhờ người phục vụ giúp xé món
thịt hoặc cá đó ra, không cần phải đích thân ra tay.
Tương
tự với “toái khoái” 碎筷là “thích khoái” 刺筷 (dùng đũa xiên thức ăn). Gọi là “thích khoái” 刺筷 đó là lấy đem đũa như thành cái
nĩa như ở các bàn ăn phương tây, xiên món cá hoặc món thịt trong dĩa, rồi trực
tiếp đưa vào miệng.
Có khi
nguyên cả con cá hoặc tảng thịt lớn, hai chiếc đũa xiên không được, liền dùng một
chiếc dùng như chiếc “thương” 枪 (cây giáo)
để đâm món cá hoặc món thịt. Động tác này xem qua có chút dũng mãnh.
Quy củ
của người Trung Quốc là, đũa chỉ có thể dùng thành đôi thành cặp, không thể dùng
riêng lẻ một chiếc. Ngoài ra, chỉ có thể dùng đũa để gắp thức ăn, không được dùng
đũa như “đao thương” 刀枪 (gươm
giáo)
Cách
“thích khoái” 刺筷này, mất đi nét văn nhã, vả lại
không tránh được sự “lỗ mãng”, tức lời tục nói rằng:
Ngật tướng
nhi lang hổ.
吃相儿狼虎
(Tướng
ăn như sói như hùm)
Kì thực
khi vào bàn ăn, gặp phải món ăn khó gắp, cách tốt nhất là đổi dùng muỗng hoặc
những vật dụng khác.
Trong bàn ăn, dùng đũa như thế nào, tức thể hiện quy củ của người Trung Quốc, cũng có thể thấy được sự tu dưỡng bản thân và trình độ văn minh của một người.
Huỳnh
Chương Hưng
Quy Nhơn 07/11/2026
Nguồn
TRUNG
QUỐC NHÂN ĐÍCH QUY CỦ
中国人的规矩
Tác
giả: Lưu Nhất Đạt 刘一达, Mã Hải Phương 马海方 (hình vẽ)
Bắc
Kinh: Đông Phương xuất bản xã, 2023