VĨ SINH CHI TÍN
尾生之信
(Vĩ Sinh giữ chữ tín)
Xuất xứ: “Trang Tử - Đạo Chích” 莊子 - 盜跖 và “Chiến quốc sách – Yên sách”
戰國策 - 燕策.
“Vĩ Sinh” 尾生trong thành ngữ “Vĩ Sinh chi tín” 尾生之信là họ phức (phức tính 複姓), chỉ chàng trai tên “Vĩ Sinh
Cao” 尾生高, người nước Lỗ thời Chiến Quốc.
Vĩ Sinh Cao rất tuân thủ chữ tín, cho nên người đời sau hình dung một người tuân
thủ chữ tín, giữ đúng lời hứa gọi là “Vĩ Sinh chi tín”.
Câu chuyện Vĩ Sinh Cao giữ chữ tín như
thế nào được thấy ở thiên “Đạo Chích” 盜跖trong “Trang
Tử” 莊子và ở “Yên sách” 燕策trong “Chiến quốc sách” 戰國策. Câu chuyện như sau:
Một ngày nọ, Vĩ Sinh Cao hẹn với một cô
gái sẽ gặp nhau dưới cầu. Anh ta đợi, và đợi mãi mà không thấy cô gái đến. Lúc
bấy giờ trời bỗng đổ mưa, phút chốc nước sông không ngừng dâng lên, nhưng anh
ta không dám rời đi, sợ lỡ một khi rời đi, cô gái cùng hẹn đến và không thấy sẽ
thất tín với người. Cho nên anh ta không chịu rời đi.
Nhưng, nước ngày càng dâng cao, thậm
chí như muốn dìm chết Vĩ Sinh Cao, nhưng vì giữ chữ tín, anh ta vẫn ôm chặt trụ
cầu để đợi, đợi và đợi … Về sau nước rút
đi, người ta phát hiện Vĩ Sinh Cao vẫn ôm chặt trụ cầu nhưng đã bị nước dìm chết.
Người đời sau căn cứ vào câu chuyện này,
tạo ra thành ngữ “Vĩ Sinh chi tín” 尾生之信, dùng để
hình dung việc giữ lời hứa giữa nam nữ đôi bên, đến chết vẫn không vượt qua.
Nhưng cũng có người giải thích là một người kiên thủ chữ
tín đến mức cố chấp, bất cận nhân tình, gọi người đó là “Vĩ Sinh chi tín”.
Nhưng nói chung, dùng trong tình huống mang hàm nghĩa tuân
thủ lời hứa là một hành vi tốt.
Cuối cùng cũng cần bổ sung nói rõ thêm:
Căn cứ vào “Hán thư cổ kim nhân biểu” 漢書古今人表 nói rằng chàng thanh niên đó tên là Vĩ Sinh Cao 尾生高, nhưng Nhan Sư Cổ 顏師古đời Đường khi chú viết là “Vi Sinh Cao” 微生高. Cho nên thành ngữ “Vĩ Sinh chi tín” cũng có người viết là “Vi Sinh chi tín”, cả hai ý nghĩa tương đồng.
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 16/10/2026
Nguồn
MỖI NHẬT NHẤT TỪ
每日一辭
Biên soạn: Lâm Lê 林藜
Hoa Thị xuất bản
xã ấn hành
Trung Hoa Dân Quốc,
80 niên (1991)