Dịch thuật: Vạn lí vô nhân ốc (73) (Đặng Trần Côn: Chinh phụ ngâm)

 

VẠN LÍ VÔ NHÂN ỐC (73)

萬里無人屋

Muôn dặm không có một bóng người, một mái nhà

Sầm Tham 岑参 thời Đường ở bài Thích trung tác 碛中作, viết rằng:

Tẩu mã tây lai dục đáo thiên

Từ gia kiến nguyệt lưỡng hồi viên

Kim dạ bất tri hà xứ túc

Bình sa vạn lí tuyệt nhân yên

走马西来欲到天

辞家见月两回圆

今夜不知何处宿

平沙万里绝人烟

(Giục ngựa chạy về hướng tây đến tận chân trời

Từ lúc rời nhà tới nay thấy trăng đã hai lần tròn

Đêm nay không biết nghỉ lại ở nơi nào

Sa mạc mênh mông vạn dặm không có lấy một mái nhà)

http://www.guoxuemeng.com/mingju/430109.html

          Và Lí Hoa 李华thời Đường trong bài Điếu cổ chiến trường văn 吊古战场文 cũng rất nổi tiếng, miêu tả cảnh tượng thê thảm hoang lương nơi chiến trường xưa. Mở đầu tác giả đã viết rằng:

          Hạo hạo hồ, bình sa vô ngân, quýnh bất kiến nhân. Hà thuỷ oanh đới, quần sơn củ phân. Ảm hề thảm tuỵ, phong bi nhật huân. Bồng đoạn thảo khô, lẫm nhược sương thần; điểu phi bất há, thú đĩnh vong quần.

          浩浩乎, 平沙无垠, 敻不见人. 河水萦带, 群山纠纷, 黯兮惨悴, 风悲日曛. 蓬断草枯, 凛若霜晨; 鸟非不下, 兽铤亡群.

          (Bao la thay, sa mạc rộng vô cùng, nhìn không thấy một bóng người. Nước sông quanh co uốn khúc, dãy núi xa xa nhấp nhô. Cảnh tượng ảm đạm thê lương, gió rít đau buồn, sắc trời dần tối. Cỏ bồng đứt gãy, cỏ dại héo khô. Cái rét buốt như sương buổi sớm mùa đông; chim bay không dừng lại, thú chạy lạc cả bầy.)

https://baike.baidu.com/item/%E5%90%8A%E5%8F%A4%E6%88%98%E5%9C%BA%E6%96%87

          Theo ý riêng, có lẽ tác giả Đặng Trần Côn cũng đã liên tưởng đến bài Điếu cổ chiến trường văn này.

Câu 73 này, bản diễn Nôm “Chinh phụ ngâm diễn ca” tương truyền của Đoàn Thị Điểm là:

Nhà không muôn dặm xiết bao dãi dầu (68)

Trong Chinh phụ ngâm khúc của Vân Bình Tôn Thất Lương, nxb Tân Việt, in năm 1953 là:

NỘI không muôn dặm, xiết bao dãi dầu

                                                                            Huỳnh Chương Hưng

                                                                             Quy Nhơn 08/7/2021