Thứ Năm, 28 tháng 11, 2019

Dịch thuật: Quán lễ

Đăng lúc  17:46  |  Thư Mục  Nghiên Cứu - Dịch Thuật

QUÁN LỄ

          Theo các nghiên cứu gần đây, nam nữ thanh niên trong xã hội thị tộc khi đến tuổi trưởng thành phải tham gia “thành đinh lễ” 成丁禮mới có thể trở thành thành viên chính thức của công xã thị tộc, mới có thể hưởng thụ quyền lợi vốn có và thực hết hiện các nghĩa vụ. Quán lễ 冠禮 đời Chu (nghi thức gia quan) (“gia quan” 加冠  tức đội mũ - ND) chính là từ “thành đinh lễ” biến hoá ra.
          Con trai quý tộc đời Chu khi 20 tuổi do phụ thân chủ trì Quán lễ 冠禮trong tông miếu. Trước khi hành lễ phải bói thệ (chọn ngày giờ gia quan), và “thệ tân” 筮賓 (chọn tân khách gia quan). Khi hành lễ sẽ do khách gia quan 3 lần:
          Đầu tiên gia “tri bố quan” 緇布冠 biểu thị bắt đầu từ đây có đặc quyền làm người.
          Thứ đến gia “bì biền” 皮弁 biểu thị từ đây phải tham gia phục vụ binh dịch.
          Cuối cùng gia “tước biền” 爵弁 biểu thị từ đây có quyền tham gia tế tự (1).
          Sau khi khách kính rượu, sẽ đi gặp mẫu thân, và do khách đặt cho tên “tự”, sau đó đi gặp anh chị em, cuối cùng đội mũ lễ, mặc áo lễ mang lễ phẩm đi gặp quốc quân, khanh đại phu và thầy trong làng. Chủ nhân hướng đến khách kính rượu, tặng lễ phẩm, lễ thành.
          Con trai quý tộc đến 20 tuổi sau khi “kết phát” 結髮  gia quan thì có thể cưới vợ, con gái quý tộc đến 15 tuổi hứa gả sau khi cử hành kê lễ 笄禮 (lễ cài cây kê – ND) sẽ “kết phát” cài kê. Gọi là “kết phát” 結髮 chính là trên tóc đỉnh đầu vấn thành búi (phân biệt với kiểu tóc của các đồng niên), biểu thị đã “thành nhân”, có thể kết hôn. Trong Văn tuyển 文選 quyển 29, thơ của Tô Vũ 蘇武 có câu:
Kết phát vi phu thê
Ân ái lưỡng bất nghi
結髮為夫妻
恩愛兩不疑
(Từ lúc thành niên vấn tóc kết làm phu thê
Cả hai yêu thương nhau không nghi ngờ gì)
          Có thể thấy, phong tục này đã lưu truyền từ rất lâu.

Chú của nguyên tác
1- “Tri bố quan” 緇布冠là loại mũ dùng hắc ma bố 黑麻布 làm thành, “bì biền” 皮弁 là loại mũ dùng da con hươu trắng làm thành, “tước biền” 爵弁là loại mũ đỉnh bằng phẳng,  sắc đỏ pha đen, là loại dùng để đội khi tế tự.

                                                       Huỳnh Chương Hưng
                                                       Quy Nhơn 28/11/2019

Nguyên tác Trung văn trong
CỔ ĐẠI HÁN NGỮ
古代漢語
(tập 3)
Chủ biên: Vương Lực 王力
Trung Hoa thư cục, 1998.

Chia sẻ bài viết

Mã nguồn bởi Huỳnh Chương Hưng
Copyright © 2012 Huỳnh Chương Hưng.
back to top