Thứ Hai, 15 tháng 7, 2019

Dịch thuật: Tài yếu thiện dụng, lộc yếu vô quý (Vi lô dạ thoại)

Đăng lúc  21:41  |  Thư Mục  Nghiên Cứu - Dịch Thuật




财要善用   禄要无愧
    财不患其不得, 患财得, 而不能善用其财; 禄不患其不来, 患禄来, 而不能无愧其禄.
                                                                         (围炉夜话)

TÀI YẾU THIỆN DỤNG   LỘC YẾU VÔ QUÝ
          Tài bất hoạn kì bất đắc, hoạn tài đắc, nhi bất năng thiện dụng kì tài; Lộc bất hoạn kì bất lai, hoạn lộc lai, nhi bất năng vô quý kì lộc.
                                                                                    (Vi lô dạ thoại)

TÀI CẦN KHÉO DÙNG, LỘC KHÔNG HỔ THẸN
          Với tiền tài đừng lo không có, chỉ lo khi có, mà ta không biết dùng tiền tài cho khéo; Với lộc quan đừng sợ không đến, chỉ sợ khi nó đến, mà ta lại hổ thẹn với lộc quan.

Phân tích và thưởng thức
          Một người chỉ cần chăm chỉ làm việc, khơi nguồn kiệm nước, thì tiền tài không thể không có, chỉ sợ bản thân lười nhác, xài tiền phung phí, như thế mà vọng tưởng có tiền thì quả thực là nằm mơ giữa ban ngày. Càng đáng sợ hơn là khi có được tiền mà không khéo dùng, nếu chẳng phải là kẻ nô lệ của tiền tài, thì cũng là kẻ hoa thiên tửu địa, xa xỉ lãng phí. Thế thì, tiền tài trở thành thứ hại người, không chỉ hại bản thân nhà tan mạng mất, mà còn nguy hại cho xã hội. Kì thực, với tiền tài nếu biết dùng nó một cách chính đáng, là một sức mạnh để vui làm việc thiện có ích cho dân sinh, thì đó mới đúng là chân chính phát huy diệu dụng của tiền tài. Điều mà gọi là “thiên yếu nễ phú mạc thái xa” 天要你富莫太奢 (trời sẽ cho anh giàu nếu anh đừng quá xa xỉ), “vi phú đương nhân” 为富当仁 (làm giàu nên gánh vác việc nhân), chính là nói cho chúng ta biết phải dùng cho khéo kim tiền.
          Người đời đều khát vọng lộc quan và phúc phận, nhưng rốt cuộc có được mấy người? Nếu không do con đường chính đáng nhìn thấy, hoặc đã có được, nhưng lại làm những việc tổn phúc, có lỗi với lương tâm của bản thân thì có ích gì?  bởi, do vì những phúc lộc ngoại tại không trường cửu, mà đã vứt bỏ nhân cách của mình. Kì thực, phúc lộc vốn không có định số, hà tất phải quá chấp trước? chẳng bằng cầu phúc lộc ở nội tâm của mình, không siểm nịnh không a dua đó là tâm của quan, không ghen ghét không cầu xin đó là tâm của phúc, bất cứ ai cũng không có thể đoạt được.

Chú của người dịch
Vi lô dạ thoại 围炉夜话: là một tác phẩm nổi tiếng đời Thanh, tác giả là Vương Vĩnh Bân 王永彬. Vi lô dạ thoại có 221 tắc, đề cập nhiều phương diện như đạo đức, tu thân, độc thư, an bần lạc đạo, giáo tử, trung hiếu, cần kiệm … nêu rõ hàm nghĩa sâu xa: lập đức, lập công, lập ngôn đều lấy “lập nghiệp” làm gốc.Vi lô dạ thoại 围炉夜话cùng với Thái căn đàm 菜根谭, Tiểu song u kí 小窗幽记 được gọi chung là “xử thế tam đại kì thư”.

Vương Vĩnh Bân 王永彬:
          Vương Vĩnh Bân tự Nghi Sơn 宜山, người đời gọi ông là Nghi Sơn tiên sinh 宜山先生, con cháu đời sau của họ Vương gọi ông là Nghi Sơn công 宜山公. Cuộc đời ông trải qua 5 vương triều: Càn Long 乾隆, Gia Khánh 嘉庆, Đạo Quang 道光, Hàm Phong 咸丰, Đồng Trị 同治. Ông sinh ngày 23 tháng Giêng năm Nhâm Tí thời Càn Long, mất ngày 25 tháng Giêng năm Kỉ Tị thời Đồng Trị, hưởng thọ 78 tuổi.
          Nguồn http://baike.baidu.com/view/53686.htm

                                                                     Huỳnh Chương Hưng
                                                                     Quy Nhơn 15/7/2019

Nguồn
VI LÔ DẠ THOẠI
围炉夜话
Tác giả: Vương Vĩnh Bân 王永彬
Thiểm Tây lữ du xuất bản xã, 2002. 

Chia sẻ bài viết

Mã nguồn bởi Huỳnh Chương Hưng
Copyright © 2012 Huỳnh Chương Hưng.
back to top