Thứ Năm, 21 tháng 3, 2019

Dịch thuật: Nước cổ Dạ Lang ở nơi đâu

Đăng lúc  22:17  |  Thư Mục  Nghiên Cứu - Dịch Thuật

NƯỚC CỔ DẠ LANG Ở NƠI ĐÂU

          Nước cổ Dạ Lang 夜郎nhân vì có thành ngữ “Dạ Lang tự đại” 夜郎自大 (1) mà mọi người đều rõ, cả ngàn năm nay không ai không biết.
          Từ năm 28 đến năm 25 trước công nguyên, vị quốc vương cuối cùng tên Hưng của Dạ Lang cử binh cùng với chư hầu chung quanh phát sinh chiến tranh, quan viên triều Hán phái sử giả đến khuyên giải. Nhưng Dạ Lang vương Hưng không chịu phục, còn giết chết sứ giả, thế là triều Hán phát binh diệt Dạ Lang. Nước Dạ Lang cổ rút lui khỏi vũ đại lịch sử. Do bởi đại danh đỉnh đỉnh, hiện nay nhiều nơi tranh nhau tự nhận đất cũ của nước cổ Dạ Lang thuộc về mình, khiến cho vấn đề càng thêm mù mờ.
          Đầu tiên là “Quý Châu thuyết” 贵州说, thuyết này cho rằng không nghi ngờ gì, nước Dạ Lang hiện nay là ở trong địa phận Quý Châu 贵州. Trong Hậu Hán thư 后汉书 có chép sự ra đời của nước Dạ Lang:
          Dạ Lang giả, sơ hữu nữ tử hoán vu Nguyệt Trục thuỷ, hữu tam tiết đại trúc lưu nhập túc gian, văn kì trung hữu hào thanh, phẫu trúc thị chi, đắc nhất nam nhi, quy nhi dưỡng chi.
          夜郎者, 初有女子浣于月逐水, 有三节大竹流入竹间, 闻其中有号声, 剖竹视之, 得一男儿, 归而养之.
          (Dạ Lang, xưa có cô gái giặt đồ ở sông Nguyệt Trục, một thanh trúc lớn 3 đốt theo giòng nước trôi đến bên chân, nghe bên trong có tiếng kêu, bổ thanh trúc ra nhìn, thấy có một bé trai, liền đưa về nhà nuôi.)
          Dân tộc nước cổ Dạ Lang lấy trúc làm totem, Quý Châu nhiều trúc, các dân tộc thiểu số trong khu vực như Ngật Lão tộc 仡佬族, Di tộc 彝族, Bố Y tộc 布依族 đều có tập tục thờ trúc làm thần linh, không ít nơi còn xây “Trúc Vương từ” 竹王祠. Tỉnh hội của Quý Châu 贵州 là Quý Dương 贵阳 gọi tắt là “Trúc” , cũng là từ “trúc” diễn biến mà ra. Nhìn từ sự khai quật khảo cổ, Quý Châu cũng có nhiều chứng cứ. Sau khi nước Trung Quốc mới thành lập, trong địa phận Quý Châu, văn vật của nước Dạ Lang không ngừng được phát hiện. Những người làm công tác khảo cổ tại Hách Chương Khả Lạc 赫章可乐đã 9 lần khai quật được văn vật ở hơn 200 ngôi mộ táng của dân tộc Dạ Lang, đủ để chống đỡ cho luận đoán nơi đó từng là một trong những khu vực trung tâm mà người Dạ Lang cư trú.
          Thứ đến là “Hồ Nam thuyết” 湖南说, thuyết này cho rằng, văn hoá Dạ Lang mà được ghi chép trong sách sử đều mang hơi thở nước Sở nồng đậm, quốc đô của nó phải là tại đất Sở, đồng thời thuyết này đề xuất, phía tây Hoài Hoá 怀化 thuộc đất phát nguyên của nước cổ Dạ Lang, còn huyện Tân Hoảng 新晃 chính là khu vực trung tâm của nước cổ Dạ Lang.
          Những người theo thuyết này cho rằng, quan điểm của họ không hề phủ nhận nước Dạ Lang cũng bao hàm có một bộ phận địa phương của Quý Châu, chẳng qua trung tâm  của nước cổ Dạ Lang  và khởi nguyên  của nó là tại Tương tây 湘西(2) Hồ Nam 湖南, dân phong hiện nay ở nơi đó đồng dạng như cái bóng của nước cổ Dạ Lang.
Còn có người cho rằng trung tâm của nước cổ Dạ Lang tại Tứ Xuyên 四川, tại Vân Nam 云南. Rốt cuộc nước cổ Dạ Lang ở nơi đâu vẫn còn là một bí ẩn chưa có lời giải.

Chú của người dịch
1- Dạ Lang tự đại 夜郎自大: thành ngữ này dùng để ví tính tự cao tự đại.
          Xuất xứ từ Sử kí – Tây nam di liệt truyện 史记 - 西南夷列传:
          Điền Vương dữ Hán sứ ngôn: ‘Hán thục dữ ngã đại?’ Cập Dạ Lang Hầu diệc nhiên. Các tự dĩ nhất châu vương, bất tri Hán quảng đại.
          滇王与汉使言汉孰与我大及夜郎侯亦然各自以一州王不知汉广大
          (Điền Vương hỏi sứ giả triều Hán rằng: ‘Hán và ta, nước nào lớn?’ Sau sứ giả triều Hán đến nước Dạ Lang, Dạ Lang Hầu cũng hỏi như thế. Mỗi người làm vương một châu, không biết rằng nước Hán lớn.)
          (“Thành ngữ đại từ điển” 成语大词典: Bắc Kinh – Thương vụ ấn thư quán, 2004)
2- Tương tây 湘西: cũng gọi là Tương tây địa khu湘西地区, Đại Tương tây 大湘西là gọi chung khu vực phía tây của Hồ Nam 湖南 bao gồm cả thành phố Trương Gia Giới 张家界, châu tự trị Tương Tây, thành phố Hoài Hoá 怀化, cùng các huyện phía tây thành phố Thiệu Dương 邵阳.

                                                       Huỳnh Chương Hưng
                                                       Quy Nhơn 21/3/2019

Nguyên tác Trung văn
DẠ LANG CỔ QUỐC TẠI NÁ LÍ
夜郎古国在哪里
Trong quyển
TRUNG QUỐC VỊ GIẢI CHI MÊ
中国未解之谜
Tác giả: Hải Tử 海子
Trung Quốc Hoa Kiều xuất bản xã, 2013 

Chia sẻ bài viết

Mã nguồn bởi Huỳnh Chương Hưng
Copyright © 2012 Huỳnh Chương Hưng.
back to top