Thứ Năm, 18 tháng 10, 2018

Dịch thuật: Đông nhật khả ái (thành ngữ)

Đăng lúc  21:01  |  Thư Mục  Nghiên Cứu - Dịch Thuật

ĐÔNG NHẬT KHẢ ÁI
冬日可爱
MẶT TRỜI NGÀY ĐÔNG ĐÁNG YÊU

Giải thích: giống như mặt trời của ngày mùa đông, mọi người cảm thấy ấm áp. Ví người hiền lành đáng gần.
Xuất xứ: Xuân Thu . Tả Khâu Minh 左丘明: Tả truyện – Văn Công thất niên 左传 - 文公七年.

          Thời Xuân Thu, quốc quân nước Tấn là Tấn Tương Công 晋襄公qua đời, thái tử Di Cao 夷皋 được kế thừa quân vị, nhưng Di Cao hãy còn là một đứa bé, không thể nào chấp hành, lúc bấy giờ đất nước lại đang ở vào cuộc thế khó khăn, cho nên các đại thần chủ trương lập công tử Ung lên làm quốc quân nước Tấn. Triệu Thuẫn 赵盾 nắm giữ đại quyền nói với các Đại phu rằng:
          - Công tử Ung tuổi lớn, tiên quân vừa qua đời rất sủng ái công tử Ung, và công tử Ung lại có quan hệ rất gần với nước Tần, lập ông ta lên làm quốc quân đất nước sẽ ổn định.
          Mẹ của thái tử Di Cao nghe nói sẽ lập công tử Ung lên làm quốc quân, vừa giận vừa lo, bà ta bế Di Cao lên triều vừa khóc vừa gào, lại chạy đến nhà Triệu Thuẫn khấu đầu van xin:
          - Tiên quân đã giao phó đứa bé này cho ông, nếu được như ý, tôi không quên ơn của ông. Nếu như không được, tôi oán hận ông cả đời.
          Triệu Thuẫn sợ mẹ của Di Cao gây ra sự việc, lại lo mấy vị công tử khác phản đối, đành thay đổi chủ ý, quyết định lập Di Cao làm quốc quân nước Tấn. Để dẹp yên sự tranh chấp, Triệu Thuẫn lập tức phái quân đội nghinh chiến với quân đội nước Tần, do bởi nước Tần đã đem binh hộ tống công tử Ung về lại nước Tấn. Quân đội hai nước giao chiến tại Lệnh Hồ 令狐, quân Tần thất bại, vội rút về nước.
          Triệu Thuẫn độc đoán chuyên quyền, nói một đằng làm một nẻo, khiến Đại phu Giả Quý 贾季của nước Tấn vô cùng giận. Chẳng bao lâu quân đội nước Địch xâm phạm nước Lỗ, quốc quân nước Lỗ là Lỗ Văn Công 鲁文公phái sứ giả cầu viện nước Tấn. Triệu Thuẫn sai Giả Quý đi trách phạt Tướng quốc Phong Thư 酆舒 của nước Địch. Phong Thư hỏi Giả Quý:
          - Hiện tại, Triệu Thuẫn của nước Tấn các ông so với Triệu Thôi 赵衰 trước đây, người nào tốt hơn?
          Triệu Thôi vốn là khanh sĩ của nước Tấn, nắm giữ đại quyền quân chính quốc gia. Sau khi ông ta qua đời, Triệu Thuẫn mới kế nhậm chức vị. Do vì Giả Quý rất oán hận Triệu Thuẫn, nên đáp rằng:
          - Triệu Thôi là mặt trời của ngày đông, Triệu Thuẫn là mặt trời của ngày hè!
          Đỗ Dự 杜预  khi chú Tả truyện 左传  đã viết:
Đông nhật khả ái, hạ nhật khả uý.
冬日可爱, 夏日可畏.
(Mặt trời ngày đông đáng yêu, mặt trời ngày hè đáng sợ.)
          Thành ngữ “Đông nhật khả ái” xuất phát từ đây.

                                                       Huỳnh Chương Hưng
                                             Quy Nhơn 18/10/2018

Nguyên tác Trung văn
ĐÔNG NHẬT KHẢ ÁI
冬日可爱
TRUNG QUỐC THÀNH NGỮ CỐ SỰ TỔNG TẬP
中国成语故事总集
(tập 1)
Chủ biên: Đường Kì 唐麒
Trường Xuân – Thời đại văn nghệ xuất bản xã, 2004. 

Chia sẻ bài viết

Mã nguồn bởi Huỳnh Chương Hưng
Copyright © 2012 Huỳnh Chương Hưng.
back to top