Thứ Năm, 8 tháng 3, 2018

Dịch thuật: "Kinh đường mộc" khi quan huyện thẩm án sử dụng là vật gì

Đăng lúc  19:48  |  Thư Mục  Nghiên Cứu - Dịch Thuật

“KINH ĐƯỜNG MỘC” KHI QUAN HUYỆN THẨM ÁN SỬ DỤNG
LÀ VẬT GÌ

          Trong các phim cổ trang Trung Quốc, chúng ta thường thấy quan huyện khi thẩm án, bên cạnh tay luôn có một khối gỗ. Một khi hiềm nghi phạm bên dưới không thành thực, hoặc giả trong đại đường nhân vì hai bên tranh tụng gây ồn ào náo loạn, quan huyện giơ cao khối gỗ gõ mạnh xuống mặt án, hiềm nghi phạm sẽ biến sắc, cả đại đường phút chốc nghiêm túc lại, quan huyện từ chỗ bị động trở thành chủ động. Khối gỗ ấy chính là “kinh đường mộc” 惊堂木.
          Từ thời Xuân Thu, phủ quan các cấp đã bắt đầu sử dụng kinh đường mộc, mãi cho đến pháp quan thời Dân Quốc vẫn từng dùng qua vật này. Kinh đường mộc là một khối gỗ cứng hình chữ nhật có góc cạnh, lớn nhỏ thường là vừa tay người cầm. Trước thời Đường, kinh đường mộc không có đồ án. Từ Đường Thái Tông 唐太宗về sau, để được mĩ quan, trên kinh đường mộc có chạm khắc đồ án động vật rồng, sư tử, hổ. Thời Võ Tắc Thiên 武则天, triều đình quy định đồ án trên kinh đường mộc là hình rồng, lấy ý rồng tượng trưng cho hoàng quyền. Các triều đại sau noi theo đó. Còn như chất liệu để chế tạo, thường tuyển dụng gỗ tốt như hoàng hoa lê 黄花梨, gỗ tử đàn 紫檀. Những loại gỗ này cứng, sớ mịn, khi gõ xuống án tiếng rất vang. Ngoài ra, ở phương bắc còn dùng loại gỗ cây dâu, cây táo, cây hắc hoè để chế tạo kinh đường mộc
          Thời cổ chức quan khác nhau, danh xưng cụ thể của kinh đường mộc cũng có khác. Kinh đường mộc mà hoàng đế sử dụng gọi là “chấn sơn hà” 震山河; kinh đường mộc của Tể tướng quan viên nhất nhị phẩm gọi là “tá triều cương” 佐朝纲; còn của nguyên soái, tướng quân võ quan các cấp thì gọi là “kinh hổ đảm” 惊虎胆, chỉ có khối gỗ nhỏ nhỏ mà quan viên phổ thông cấp dưới sử dụng mới gọi là “kinh đường mộc” 惊堂木.
          Ngoài ra, nhìn từ công dụng thực tế của kinh đường mộc, không phải là vật mà quan viên chuyên dụng, các ngành nghề khác cũng có loại tương tự. Ví dụ tăng đạo dùng “giới quy” 戒规, “tỉnh mộc” 醒木để tỉnh thần; nghệ nhân thuyết thư dùng “tỉnh mộc” 醒木, “chỉ ngữ” 止语để làm người nghe chú ý; các thầy giáo tư thục dùng “hô xích” 呼尺, “tỉnh ngộ” 醒误để duy trì trật tự kỉ luật trên lớp. Tuy danh xưng và tác dụng khác nhau, có sự khu biệt với kinh đường mộc mà quan viên sử dụng, nhưng về bản chất đều có tác dụng “kinh đường” khiến mọi người chú ý. Nhân đó phải nói là, kinh đường mộc hoàn toàn không phải là vật chuyên dụng của quan viên.

                                                  Huỳnh Chương Hưng
                                                  Quy Nhơn 08/3/2018

Nguyên tác Trung văn
Trong quyển
THÚ VỊ VĂN HOÁ TRI THỨC ĐẠI TOÀN
趣味文化知识大全
Thanh Thạch 青石 biên soạn
Trung Quốc Hoa kiều xuất bản xã, 2013

Chia sẻ bài viết

Mã nguồn bởi Huỳnh Chương Hưng
Copyright © 2012 Huỳnh Chương Hưng.
back to top