Thứ Hai, 29 tháng 1, 2018

Dịch thuật: Cuộc phân phong đại quy mô đầu đời Chu

Đăng lúc  23:28  |  Thư Mục  Nghiên Cứu - Dịch Thuật

CUỘC PHÂN PHONG ĐẠI QUY MÔ ĐẦU ĐỜI CHU

          Sau khi Chu Công Đán 周公旦đông chinh, trên cơ sở phân phong của Chu Vũ Vương 周武王, đã tiến hành phân phong chư hầu đại quy mô lần thứ 2. Theo truyền thuyết, trong số 71 nước mà Chu Công phân phong, con cháu tính Cơ chiếm hơn 53 người. Các chư hầu lớn nhỏ tính Cơ được phân phong này đều là con cháu đời sau của Văn Vương, Vũ Vương và Chu Công. Như: em trai Văn Vương được phong tại Đông Quắc 东虢, Tây Quắc 西虢; các con của Văn Vương được phong tại Quản , Thái , Thành , Hoắc , Lỗ , Vệ , Mao , Đam , Cáo , Ung , Tào , Đằng , Tất , Nguyên , Phong , Tuân ; con của Vũ Vương được phong tại Vu , Tấn , Ứng , Hàn ; con của Chu Công được phong tại Phàm , Tưởng , Hình , Mao , Tạc , Trái (1). Những phong quốc lớn nhỏ này như cờ giăng sao rải, trải khắp một vùng đất rộng lớn mới chinh phục, vừa là những trung tâm chính trị thống trị các nô lệ, vừa là cứ điểm lớn nhỏ bảo vệ vương triều Chu.
          Sau khi Chu Công giết Vũ Canh 武庚, đầu tiên phong Vi Tử 微子, người mà tương đối tùng thuận đối với người Chu đồng thời có một số ảnh hưởng đối với người Ân tại đất Tống, để ông thống trị một bộ phận di dân của vương triều Ân. Tiếp đó lại đại quy mô phân phong anh em và thân thích của mình.
          Khang Thúc là người em út của Vũ Vương và Chu Công, được phong tại Ân Khư殷墟, giữa Hoàng hà 黄河và sông Kì , kiến lập nên nước Vệ. Khang Thúc được chia một số nô lệ người Ân, chủ yếu có Đào thị 陶氏, Thi thị 施氏, Bà thị 繁氏, Nghĩ thị 錡氏, Phàn thị 樊氏, Cơ thị 饥氏, Chung Quỳ thị 终葵氏“Ân dân thất tộc” (2). Đất Vệ trước đó là vùng trung tâm của vương triều Thương hoạt động, để củng cố sự thống trị của mình, Khang Thúc đã thực hành việc duy trì chế độ nô lệ cũ của triều Ân và chính sách quan hệ giai cấp, đồng thời kế tục sử dụng pháp luật cũ của triều Thương. Về chính sách kinh tế, Vệ Khang Thúc thay đổi quan hệ chế độ sở hữu trước đó, đem vùng đất rộng lớn nước Vệ phân phối mới lại theo biện pháp của triều Chu, khiến quý tộc lớn nhỏ con cháu của mình đều có được rất nhiều đất đai đồng thời do nô lệ chủng tộc Thương cày cấy. Đó chính là chính sách “khải dĩ Thương chính, cương dĩ Chu tác” 启以商政,疆以周索(bắt đầu dùng chính sự của triều Thương và theo chế độ của triều Chu để hoạch định cương thổ) (3) do Khang Thúc thực hành mà trong Tả truyện – Định Công tứ niên 左传 - 定公四年 đã ghi chép.
          Chu Công  rất lo Khang Thúc tuổi còn trẻ, không có kinh nghiệm thống trị để trị lí tốt vùng đất cũ của người Ân, nhân đó mới một lần nữa răn Khang Thúc:
          - Sau khi em tới đất Vệ, nhất định phải hướng đến những người hiền trong số di dân triều Thương mà thỉnh giáo, hỏi họ vì sao triều Thương hưng khởi, và vì sao lại bị diệt vong? Phải luôn tiếp thụ những bài học kinh nghiệm đó, nhưng điều căn bản nhất phải là yêu tiếc sức dân!
          Chu Công còn đưa ra những dẫn chứng Trụ vương 纣王mê đắm trong tửu sắc, sủng hạnh Đát Kỉ 妲己đến nỗi nước mất thân vong để răn Khang Thúc, nhắc Khang Thúc phải cẩn thận trong việc trị nước. Theo những ghi chép trong thiên Khang cáo 康诰 cổ đại nổi tiếng có nói đến sự kiện Chu Công bàn cùng Khang Thúc, Chu Công xuất mưu định kế sách cho Khang Thúc, hi vọng Khang Thúc có thể tận tâm tận lực thống trị vững chắc nước Vệ. Chu Công nhắc Khang Thúc sau khi đến nước Vệ, cần phải ra sức truyền bá ân đức của vương triều Chu, dùng quy phạm đạo đức của tộc Chu cải tạo tập tục cũ của một số dân Ân bị chinh phục. Chu Công còn tiếp thụ bài học pháp luật hà khắc làm mất lòng dân của Thương Trụ vương, răn Khang Thúc khi chấp hành hình pháp tại đất Vệ phải kết hợp giữa khoan và mãnh. Đối với những người tuy tội ác không lớn, biết rõ nhưng vẫn cứ phạm và không chịu sửa đổi, thì không khách khí giết một người để răn trăm người. Còn đối với những người tuy phạm đại tội, nhưng không phải cố ý lại biết hối cải thì nên giảm nhẹ hình phạt cho thích đáng. Ngoài ra, Chu Công còn nêu chủ ý cho Khang Thúc, bảo Khang Thúc chọn những người có tài năng trong số dân Ân cho làm quan, thông qua sự ủng hộ của những người này mà thực hiện sự thống trị đối với quảng đại dân Ân v.v...
          Trải qua sự dạy bảo ân cần của Chu Công, Khang Thúc đã hiểu rõ. Sau khi đến nước Vệ, Khang Thúc cẩn thận hành sự theo biện pháp của Chu Công, có được không ít sự ủng hộ của quý tộc cũ triều Ân. Do bởi Khang Thúc trị lí nước Vệ rất xuất sắc, sau khi Thành Vương 成王 thân chính, Khang Thúc được đề bạt làm Tư khấu cho vương triều Chu, đồng thời được ban thưởng nhiều khí vật lễ nhạc và tài vật như xe, lụa, cờ, chuông v.v...
          Đường Thúc Ngu 唐叔虞 là em trai của Thành Vương, được phong đất Đường hơn 100 dặm ở phía đông Hoàng Hà và sông Phần . Vùng đất Đường vốn là trung tâm của người Hạ hoạt động. Tuy triều Hạ sớm đã bị vương triều Thương tiêu diệt, những vẫn còn một bộ phận người dân tộc Hạ đời đời cư trú ở đó, bảo tồn không ít những tập tục cũ của triều Hạ. Đường Thúc không chỉ chiếm nhân dân và đất đai Hạ Khư, mà còn được vương triều Chu ban cho một số lượng lớn nô lệ người Ân bị chinh phục – “Hoài tính cửu tông” 怀姓九宗 (Chín tộc tính Hoài). Đường Thúc nhân theo tập tục cũ, về chính trị đã “khải dĩ Hạ chính” 启以夏政 (bắt đầu dùng chính sự của triều Hạ), thực hành cách làm truyền thống của người Hạ so với vương triều Thương ôn hoà hơn so, khiến tộc người Hạ có cảm tình và hoà nhã đối với kẻ địch chinh phục mới. Về kinh tế, nhân vì “Hoài tính cửu tông”  vốn là gần với Nhung Địch các tộc nô lệ của tộc Thương, cho nên Đường Thúc đã đem đất đai tiến hành phân phối trong hoài tính cửu tông dựa theo chế độ Nhung Địch, đồng thời hàng năm họ phải giao nộp theo số lượng nhất định một số cống vật cho Đường chư hầu. Đây chính là biện pháp “cương dĩ Nhung tác” 疆以戎索 mà trong sách cổ Tả truyện 左传đã ghi. Sau khi Đường Thúc qua đời, con của ông ta là Nhiếp Phủ 燮父dời đến bên bờ sông Tấn , đổi quốc hiệu là Tấn . (còn tiếp)

Chú của người dịch
1- Trái (bính âm zhai thanh thứ 4)
          Theo Khang Hi tự điển 康熙字典
          Quảng vận 廣韻, Tập vận 集韻 phiên thiết là TRẮC GIÁI (GIỚI) 侧界.
          Vận hội 韻會, Chính vận 正韻  phiên thiết là TRẮC TRÁI 側債
Đều có âm đọc là (TRÁI).  Tên ấp của Chu đại phu, và cũng là họ, Chu công tử Trái Bá 祭伯, đời sau lấy làm họ.
2- (bính âm po thanh thứ 2)
     Theo Khang Hi tự điển 康熙字典
     Quảng vận 廣韻  phiên thiết là BẠC BA 薄波
          Tập vận 集韻  phiên thiết là BỒ BA
Đều có âm là BÀ.
          Tả truyện – Định tứ niên - 定四年:
Ân dân thất tộc hữu Bà thị
殷民七族有蕃氏
(Trong 7 tộc người Ân có họ Bà)
          Nghĩ (bính âm yi thanh thứ 3)
          Theo Khang Hi tự điển 康熙字典
          Đường vận phiên thiết là NGƯ KHỈ 鱼绮 
          Tập vận 集韻, Vận hội 韻會 phiên thiết là NGỮ KHỈ 语绮
Đều có âm là NGHĨ
          Tả truyện – Định tứ niên - 定四年:
Ân dân thất tộc hữu Nghĩ  thị
殷民七族有
(Trong 7 tộc người Ân có họ Nghĩ)
(Hán ngữ đại từ điển xuất bản xã, 2003)

3- Theo Tả truyện – Định Công tứ niên - 定公四年, đây là đoạn nói về Lỗ Công và Khang Thúc, hai người này theo chính sự nhà Thương để cai trị và áp dụng chế độ triều Chu để hoạch định cương thổ. Tả truyện ghi rằng:
Khải dĩ Thương chính, cương dĩ Chu tác
启以商政,疆以周索
 (Bắt đầu dùng chính sự của triều Thương và theo chế độ của triều Chu để hoạch định cương thổ)
          Còn nói về Đường Thúc 唐叔, thì là:
Khải dĩ Hạ chính, cương dĩ Nhung tác
启以夏政,疆以戎索
Ở câu này khi nói về Khang Thúc, trong nguyên tác in nhầm là:
Khải dĩ Thương chính, cương dĩ Nhung tác
启以商政,疆以戎索
                            
                                                         Huỳnh Chương Hưng
                                                         Quy Nhơn 29/01/2018

Nguyên tác Trung văn
CHU SƠ ĐÍCH ĐẠI QUY MÔ PHÂN PHONG
周初的大规模分封
Trong quyển
 TÂY CHU SỬ THOẠI
西周史话
Tác giả: Vương Vũ Tín 王宇信
Trung Quốc quốc tế quảng bá xuất bản xã, 2007

Chia sẻ bài viết

Mã nguồn bởi Huỳnh Chương Hưng
Copyright © 2012 Huỳnh Chương Hưng.
back to top