Thứ Hai, 25 tháng 1, 2016

Dịch thuật: Tuỳ châu Hoà bích ....

Đăng lúc  21:17  |  Thư Mục  Nghiên Cứu - Dịch Thuật




隋珠和璧, 蒟酱筇竹, 寒不可衣, 饥不可食, 凡此异物, 不如五谷.
                                 (忍经)

          Tuỳ châu Hoà bích, củ tương cung trúc, hàn bất khả ý, cơ bất khả thực, phàm thử dị vật, bất như ngũ cốc.
                                                                                (Nhẫn kinh)

          Ngọc Tuỳ Hầu và ngọc họ Hoà đều là quý báu, củ tương và cung trúc đều là đặc sản, nhưng trời lạnh không thể mặc, lúc đói không thể ăn. Phàm những thứ kì lạ này đều không bằng ngũ cốc.

Chú của nguyên tác
          Tuỳ Hầu 隋侯 lúc ra ngoài gặp một con rắn đang bị thương, ông đem về bôi thuốc cho nó. Sau, rắn ngậm một viên minh châu đến báo đáp, đường kính viên ngọc hơn một tấc, ban đêm phát sáng có thể rọi chiếu gian nhà. Viên ngọc có tên là Tuỳ châu.
          Biện Hoà 卞和 là một thường dân nước Sở ở trong núi, ông bắt gặp một viên đá thô ở Kinh sơn 荆山, 3 lần đem dâng lên Sở vương. Cuối cùng, Sở vương sai người bổ viên đá thô ra, bên trong là một viên ngọc rất đẹp. Vì thế viên ngọc có tên là Hoà thị bích.
          Đường Mông 唐蒙 thời Hán Vũ Đế nhà Tây Hán đảm nhiệm chức Phan Dương lệnh 番阳令. Vũ Đế sai ông đi sứ Nam Việt, người Nam Việt cho ông ăn món củ tương 蒟酱. Ông hỏi món này từ đâu mà có, họ đáp rằng ở Khả Giang 可江 Dạng Tường 样爿 tại lộ tây bắc. Đường Mông sau khi về hỏi người buôn bán ở đất Thục, người đó nói rằng: “Chỉ có đất Thục mới có củ tương, họ đem bán ở chợ Dạ Lang 夜郎.” Nhân đó, Đường Mông dâng tấu thỉnh cầu buôn bán với Dạ Lang. Vũ Đế thiết lập quận Kiền Vi 犍为, uỷ nhiệm Đường Mông làm Trung Lang. Sai người sửa đường, cuối cùng có đến mấy vạn người đều chết vì sự kiện này.
          Trương Khiên 张骞 nhà Tây Hán, Hán Vũ Đế sai ông đi Tây vực. Sau khi từ Nguyệt Chi 月氏 trở về, đã miêu tả rõ ràng phong thổ nhân tình của các nước ở Tây vực. Ông có nói rằng khi ông ở nước Đại Hạ 大夏 có thấy qua cây gậy cung trúc, cùng vải đất Thục. Hỏi họ làm sao có được những thứ này? Họ đáp rằng đều là mua. Nước Thân Độc 身毒 ở phía đông nam nước Đại Hạ khoảng mấy ngàn dặm, nơi đây cách đất Thục không xa lắm. Hoàng đế nghe nói những nước này có nhiều thứ quý, nhưng quân đội của đất nước lại không mạnh, nên tin lời của Trương Khiên. Vì thế lệnh cho Trương Khiên từ quận Kiền Vi của đất Thục sai người đi đến nước Thân Độc để tìm. Đi được một hai ngàn dặm, phía bắc bị Đê Tạc 氐笮 ngăn trở, phía nam bị Tuấn Côn Minh 雋昆明 ngăn trở, sứ giả nhà Hán bị giết chết nên không cách gì đi tiếp.
          Triều Thố 晁错 thời Tây Hán nói với hoàng đế rằng: “Vàng bạc châu báu, lúc đói không thể ăn, lúc lạnh không thể mặc, cho nên bậc quân vương anh minh coi trọng ngũ cốc chứ không coi trọng châu báu.”

Yếu nghĩa
          Một số những vật quý hiếm, lúc đói không thể ăn, lúc lạnh không thể mặc, hao phí rất nhiều nhân lực, vật lực, tài lực mới có thể có được. Cho nên, bậc quân chủ hiền minh xem trọng ngũ cốc, mà xem nhẹ những thứ quý hiếm.

                                                                Huỳnh Chương Hưng
                                                                Quy Nhơn 25/01/2016

Nguồn
ĐẠO ĐỨC KINH
道德经
(Xuân Thu)  Lí Nhĩ 李耳
Bắc Kinh Yên Sơn xuất bản xã

Chia sẻ bài viết

Mã nguồn bởi Huỳnh Chương Hưng
Copyright © 2012 Huỳnh Chương Hưng.
back to top