Thứ Hai, 3 tháng 8, 2015

Dịch thuật: Hiếu học chi nhẫn

Đăng lúc  22:28  |  Thư Mục  Nghiên Cứu - Dịch Thuật




好学之忍
    立身百行, 以学为基. 古之学者, 一忍自持. 凿壁偷光, 聚萤作囊, 忍贫读书, 车胤匡衡.
              (忍经)

HIẾU HỌC CHI NHẪN
          Lập thân bách hàng, dĩ học vi cơ. Cổ chi học giả, nhất nhẫn tự trì. Tạc bích thâu quang, tụ huỳnh tác nang, nhẫn bần độc thư, Xa Dận Khuông Hành.
                                                                                                (Nhẫn kinh)

HIẾU HỌC CHI NHẪN
          Trăm ngành nghề trên đời đều lấy việc học làm cơ sở. Các học giả thời cổ, lấy một chữ nhẫn mà kiên trì. Đục vách để lấy ánh sáng, bắt đom đóm bỏ vào túi làm đèn, nhẫn với cái nghèo mà ham học, đó là Xa Dận và Khuông Hành.

Chú của nguyên tác
          Xa Dận 车胤 thời Tấn, tự Vũ Tử 武子, người Nam Bình 南平, học tập siêng năng không biết mệt, tri thức uyên bác. Nhà nghèo mua không nỗi dầu để thắp đèn, mùa hạ bắt mấy chục con đom đóm bỏ vào trong túi, dùng ánh sáng của đom đóm để đọc sách. Về sau, Hoàn Ôn 桓温 tiến cử ông giữ chức Chủ bạ, rồi thăng Trưởng sử, nổi tiếng khắp triều, đảm nhiệm chức Quốc tử giám Bác sĩ, sau lại thăng làm Lại bộ Thượng thư. Lúc mất, mọi người trong triều đều đau buồn.
          Khuông Hành 匡衡 thời Tây Hán, tự Trĩ Khuê 稚圭, người Đông Hải Thừa 东海承. Nhà nghèo nhưng vô cùng ham học, từng đục vách nhà mình nhờ ánh sáng nhà hàng xóm để đọc sách không hề biết mệt. Thời Nguyên Đế 元帝, ông đảm nhiệm chức Cấp sự trung. Năm Vĩnh Quang 永光 thứ 2, có nhật thực và động đất, hoàng đế hỏi ông về việc được mất của chính sách, Khuông Hành dùng tấu sớ phúc đáp, hoàng đế rất tán thưởng tấu thư của ông, phong ông làm Quang Lộc Đại Phu, Thái tử Thiếu phó, sau giữ chức Thừa tướng.

Yếu nghĩa
          Học vấn là cơ sở của việc lập thân hành sự. Học tập không phải là việc nhẹ nhàng, nhất định cần phải khắc khổ chuyên cần mới có thể có được thành tựu. Gia đình nghèo khổ, việc học trở nên khó khăn, càng phải có nghị lực mới có thể kiên trì học tập. Xa Dận bắt đom đóm bỏ vào túi để chiếu sáng, Khuông Hành đục vách để nhờ ánh sáng. Họ cuối cùng đều lập được công nghiệp, điều này  không thể tách rời việc khắc khổ học tập lúc họ còn nghèo khó.

                                                                 Huỳnh Chương Hưng
                                                                 Quy Nhơn 03/8/2015

Nguồn
ĐẠO ĐỨC KINH
道德经
(Xuân Thu)  Lí Nhĩ 李耳
Bắc Kinh Yên Sơn xuất bản xã

Chia sẻ bài viết

Mã nguồn bởi Huỳnh Chương Hưng
Copyright © 2012 Huỳnh Chương Hưng.
back to top