Thứ Năm, 17 tháng 7, 2014

Dịch thuật: Tùng thiên nhi giáng

Đăng lúc  23:37  |  Thư Mục  Nghiên Cứu - Dịch Thuật

TÙNG THIÊN NHI GIÁNG
从天而降
TỪ TRỜI GIÁNG XUỐNG

Giải thích: ví với việc ai đó đột nhiên đến hoặc xuất hiện bất ngờ.
Xuất xứ: Hán . Ban Cố 班固: Hán thư – Chu Bột truyện 汉书 - 周勃传

          Thời Hán Văn Đế 汉文帝, một năm nọ quân Hung Nô xâm phạm biên giới. Hán Văn Đế lệnh cho Chu Á Phu 周亚夫 làm tướng quân, dàn binh tại Tế Liễu 细柳.
          Hán Văn Đế dẫn một nhóm đại thần đi uý lạo quân đội. Khi đến doanh trại đóng quân của Chu Á Phu, thấy toàn bộ quân sĩ áo giáp trên người, tay cầm binh khí, nghiêm chỉnh chờ quân địch.Thị vệ của hoàng đế vội đến trước quân doanh, binh sĩ giữ doanh môn nói rằng:
          - Tướng quân có lệnh, không được ai tuỳ tiện vào quân doanh.
          Thị vệ đem lệnh bài của hoàng đế đến, lúc bấy giờ binh sĩ giữ doanh môn mới cho vào, nhưng lại cản không cho xe ngựa vào, nói rằng:
          - Trong quân có quy định, trong doanh trại kị mã không được ruổi ngựa.
          Hán Văn Đế đành phải nắm dây cương đi chậm vào. Khi hoàng đế và các đại thần vào đến trung doanh, Chu Á Phu lúc bấy giờ mới xuất hiện, ông ta hướng đến hoàng đế vái chào, nói rằng:
          - Thần giáp trụ trên người không thể khấu bái, xin cho phép thần dùng quân lễ bái kiến.
          Sau khi hoàng đế rời khỏi doanh trại, đại thần tấp nập dâng lời rằng:
          - Chu Á Phu ngạo mạn quá, đối với bệ hạ cũng không cung kính.
          Hán Văn Đế lại tán dương Chu Á Phu rằng:
          - Ông ta quả là một tướng quân chân chính.
          Chẳng bao lâu Hán Văn Đế thăng Chu Á Phu lên Trung uý.
          Hán Văn Đế bệnh nặng, trước lúc lâm chung đã răn thái tử rằng:
          - Con nên nhớ, khi đất nước lâm nguy nên trọng dụng Chu Á Phu, người này có thể ổn định triều chính.
          Sau khi Hán Cảnh Đế 汉景帝 lên ngôi, cho Chu Á Phu giữ chức Xa kị tướng quân. Hán Cảnh Đế chấp chính chỉ mới 3 năm, Ngô Vương và Sở Vương bắt đầu mưu phản, Chu Á Phu vâng mệnh đem quân dẹp loạn.
          Chu Á Phu lãnh binh xuất chinh, đi đến Bá Thượng 霸上, Triệu Thiệp 赵涉 ngăn lại thành khẩn nói rằng:
          - Tướng quân lần này đi dẹp loạn Ngô vương và Sở vương, sự việc rất hệ trọng. Ngô vương Lưu Tị 刘濞 rất mạnh, ông ta có nhiều dũng sĩ tổ chức thành đội quân cảm tử. Biết tướng quân đi đánh, ông ta sẽ phục binh. Tướng quân tốt nhất nên đi theo lộ tuyến bên phải, qua Lam Điền 蓝田, ra khỏi Vũ Quan 武关 đến Lạc Dương 雒阳, chậm bất quá một hai ngày nhưng trực nhập được Vũ Khố 武库, đánh trống khua chiêng lên. Chư hầu nghe được sẽ cho rằng tướng quân từ trời giáng xuống, tất nhiên kinh hoảng lúng túng.
          Chu Á Phu theo ý kiến của Triệu Thiệp, sai tinh binh cắt đứt đường dẫn lương thực của quân Ngô vương và Sở vương. Quân Ngô, Sở thiếu lương thực tướng sĩ khủng hoảng. Chu Á Phu nhân cơ hội này đánh bại quân Ngô vương. Ngô Vương Lưu Tị đào thoát đến Giang Nam, một tháng sau bị người Triệu chém đầu.
          Thành ngữ “Tùng thiên nhi giáng” xuất phát từ Hán thư – Chu Bột truyện汉书 - 周勃传, nguyên văn là:
          - Thiệp viết: ‘…..Tướng quân hà bất tùng thử hữu khứ, tẩu Lam Điền, xuất Vũ Quan, để Lạc Dương, gian bất quá sai nhất nhị nhật, trực nhập Vũ Khố, kích minh cổ. Chư hầu văn chi, dĩ vi tướng quân tùng thiên nhi há dã’
          涉曰: ‘….. 将军何不从此右去, 走蓝田, 出武关, 抵雒阳, 间不过差一二日, 直入武库, 击鸣鼓. 诸侯闻之, 以为将军从天而下也.
          Về sau “tùng thiên nhi há” diễn biến thành thành ngữ “tùng thiên nhi giáng”.

                                                                Huỳnh Chương Hưng
                                                      Quy Nhơn 17/7/2014

Nguyên tác Trung văn
TÙNG THIÊN NHI GIÁNG
从天而降
Trong quyển
TRUNG QUỐC THÀNH NGỮ CỐ SỰ TỔNG TẬP
中国成语故事总集
(tập 1)
Chủ biên: Đường Kì 唐麒
Trường Xuân – Thời đại văn nghệ xuất bản xã, 2004.

Chia sẻ bài viết

Mã nguồn bởi Huỳnh Chương Hưng
Copyright © 2012 Huỳnh Chương Hưng.
back to top