Dịch thuật: Lôi ra Ngọ môn chém đầu

 

LÔI RA NGỌ MÔN CHÉM ĐẦU 

          Có lẽ bạn từng nghe qua cách nói “thôi xuất Ngọ môn trảm thủ” 推出午门斩首 (lôi ra Ngọ môn chém đầu), kì thực, đây là việc không phù hợp với sự thực lịch sử. Đem một nơi tổ chức điển lễ trọng yếu làm hình trường giết người, tuyệt đối là không thể. Vào thời cổ ở Trung Quốc, tù phạm phạm tử tội, trừ tội phải giết ngay, thì thông thường phải đến mùa thu mới đem ra hành quyết, gọi là “Thu quyết” 秋决. Ngoài ra, nơi để hành hình đa phần là tại chợ, điều mà gọi là “trảm thị vu tào” 斩市于嘈, mục đích là để mọi người nhìn thấy, giết một người mà doạ trăm người. Ví dụ, Thái Thị Khẩu 菜市口ở Bắc Kinh 北京chính là hình trường nổi tiếng đời Thanh. “Mậu Tuất lục quân tử” 戊戌六君子nổi tiếng trong lịch sử chính là bị xử quyết tại nơi này.

 Chú của người dịch

1- Mậu Tuất lục quân tử 戊戌六君子: Tức 6 vị chí sĩ bị hành quyết trong vụ chính biến năm Mậu Tuất, còn gọi là “Mậu Tuất chính biến” 戊戌政变hay “Mậu Tuất biến pháp” 戊戌变法, “Bách nhật duy tân” 百日维新, “Mậu Tuất duy tân” 戊戌维新, “Duy tân biến pháp” 维新变法.

          Đây là phong trào cải cách chính trị vào năm Quang Tự 光绪 thứ 24 (1898) (11/6 – 21/9/1898). Chủ trương biến pháp lần đó do Quang Tự đích thân lãnh đạo, nội dung chủ yếu là: Học tập phương Tây, đề xướng văn hoá khoa học; cải cách chế độ chính trị, giáo dục; phát triển nông công thương… Phong trào đã gặp phải sự phản đối quyết liệt của phái thủ cựu mà đứng đầu là Từ Hy Thái Hậu 慈禧太后. Tháng 9 năm đó, Từ Hy phát động chính biến, Quang Tự bị bắt giam, Khang Hữu Vi 康有为, Lương Khải Siêu 粱启超 lần lượt bỏ trốn sang Pháp và Nhật. Đàm Tự Đồng 谭嗣同, và 5 người khác là Lâm Húc 林旭, Dương Nhuệ 杨锐, Dương Thâm Tú 杨深秀, Lưu Quang Đệ 刘光第, Khang Quảng Nhân 康广仁 bị sát hại (6 người này được gọi là Mậu Tuất lục quân tử).

          Biến pháp chỉ trải qua 103 ngày, cuối cùng bị thất bại. Vì thế Mậu Tuất biến pháp cũng còn gọi là Bách nhật duy tân.

          Nguồn http://zh.wikipedia.org/wiki

                     http://baike.baidu.com/view/15917.htm

                                                                       Huỳnh Chương Hưng

                                                                       Quy Nhơn 22/12/2020

Nguồn

THÔI XUẤT NGỌ MÔN TRẢM THỦ

推出午门斩首

Trong quyển

ĐỒ GIẢI CỐ CUNG

图解故宫

Tác giả: Định Giới 定界

Bắc Kinh: Bắc Kinh xuất bản xã, 2018