Thứ Tư, 1 tháng 7, 2020

Dịch thuật: Dập dìu lá gió cành chim (1231) ("Truyện Kiều")

Đăng lúc  11:19  |  Thư Mục  Nghiên Cứu - Dịch Thuật


DẬP DÌU LÁ GIÓ CÀNH CHIM (1231)
          Lá gió cành chim: Điển xuất từ 2 câu thơ “Vịnh ngô đồng” 咏梧桐  của Tiết Đào薛涛 thời Đường.
          Tương truyền, Tiết Đào năm khoảng 8, 9 tuổi, nhân một hôm phụ thân là Tiết Vân 薛郧 chỉ vào cây ngô đồng trong sân, đọc hai câu:
Đình trừ nhất cổ đồng
Tủng cán nhập vân trung
庭除一古桐
耸干入云中
(Cây ngô đồng trong sân
Thân cao vút vào trong mây)
bảo Tiết Đào làm tiếp để hoàn thành bài thơ. Tiết Đào liền đọc hai câu:
Chi nghinh nam bắc điểu
Diệp tống vãng lai phong
枝迎南北鸟
叶送往来风
(Cành đón chim nam bắc
Lá đưa gió lại qua)
          Hai câu sau đối trượng công chỉnh, đương thời không có ý tưởng đặc thù, nhưng hai câu đó đã khắc hoạ cuộc đời của Tiết Đào, về sau Tiết Đào trở thành kĩ nữ.
          Tiết Đào 薛涛 (khoảng 768 – 832) danh Viên , tự Hồng Độ 洪度 (có thuyết là Hoành Độ 宏度), ca kĩ và là thi nhân thời Đường.

Dập dìu lá gió cành chim
Sớm đưa Tống Ngọc, tối tìm Trường Khanh
(“Truyện Kiều” 1231 – 1232)
Lá gió cành chim: Nàng Tiết Đào đời Đường lúc nhỏ làm bài thơ có câu: “Chi nghinh nam bắc điểu. Diệp tống vãng lai phong” nghĩa là: “Cành đón chim nam bắc, Lá đưa gió lại qua”. Người cha đoán số con sẽ là gái giang hồ. Đây chỉ cảnh gái giang hồ tiếp khách bốn phương đến.
(Đào Duy Anh: “Từ điển Truyện Kiều”, nxb Khoa học xã hội, Hà Nội – 1989)
Trong “Kim Vân Kiều” (Đoạn trường tân thanh) do Bùi Khánh Diễn chú thích, ghi rằng:
          Quận quốc nhã đàm: Tiết Đạo phụ vịnh tỉnh ngô thi: đình trừ nhất cổ đồng, tủng các nhập vân trung. Đào tục vân: chi nghênh nam bắc điểu, diệp tống vãng lai phong.
          郡國雅談: 薛濤父詠井梧詩庭除一古桐聳幹入雲中濤續云枝迎南北鳥葉送往來風
          (Sách Quận quốc nhã đàm: Cha nàng Tiết Đào vịnh thơ cây vông trên giếng rằng: Trong sân có cây vông đã lâu, cành ngọn vào trong mây. Nàng Đào nối nói: cành đón chim nam chim bắc, lá đưa gió đi gió lại)
(Sài Gòn: nxb Sống Mới, 1960) 

Xét: Bản “Kim Vân Kiều” của Bùi Khánh Diễn, câu 1232 là:
Sớm đưa Tống Ngọc, tối tìm TRÀNG Khanh

                                                                 Huỳnh Chương Hưng
                                                             Quy Nhơn 01/7/2020


Chia sẻ bài viết

Mã nguồn bởi Huỳnh Chương Hưng
Copyright © 2012 Huỳnh Chương Hưng.
back to top