Dịch thuật: Văn Xương Đế Quân (Đạo kinh cố sự)

VĂN XƯƠNG ĐẾ QUÂN

          Theo Sưu thần kí 搜神记
          Văn Xương Đế Quân 文昌帝君 còn được gọi là Tử Đồng Tinh Quân 梓潼星君, Tử Đồng Đế Quân梓潼帝君, là vị thần quản lộc vị công danh của sĩ tử, thần bảo hộ học vấn, văn chương, khoa cử của sĩ tử thời cổ ở Trung Quốc, trên quản các loại tiên tịch của thiên giới, giữa quản thọ yểu hoạ phúc của nhân gian, dưới quản sự luân hồi 18 tầng địa ngục.
          Theo truyền thuyết, Tử Đồng Đế Quân vốn là người ở Ngô Hội 吴会, sinh vào đầu triều Chu, trải qua 73 lần đầu thai chuyển thế, luôn làm quan lớn. Về sau vào cuối thời Tây Tấn tái độ giáng sinh ở huyện Tử Đồng 梓潼  Tứ Xuyên 四川, họ Trương , tên Á Tử 亚子, còn gọi là Trương Thiện Huân 张善熏. Lúc Trương Á Tử thiếu niên, phẩm hạnh khác với người thường, không thích vui đùa, thích sông núi thiên nhiên, có ý muốn ở ẩn. Ban đêm trong phòng, thường cười một mình, toàn thân phát sáng. Hàng xóm trông thấy lấy làm kì lạ, bèn lũ lượt kéo đến hướng Trương Á Tử cầu đảo, nhiều sự việc được linh nghiệm. Sau, Trương Á Tử thăng thiên đăng tiên, Ngọc Hoàng Đại Đế giao cho quản phủ Văn Xương Tinh Thần 文昌星神 đồng thời chủ quản lộc tịch chốn nhân gian, nhân đó mà được xưng là Văn Xương Đế Quân文昌帝君.
          Văn Xương Đế Quân ung dung huệ nhan, cưỡi lừa trắng, bên cạnh có hai tiểu đồng là Thiên Lung 天聋 (lung là điếc - ND) và Địa Á 地亚 (á là câm – ND). Chọn hai tiểu đồng này thị hầu là vì để tránh tình huống tiết lộ đề thi và tuyển chọn người. Người đương thời biết Văn Xương Đế Quân chủ quản việc văn chương chốn nhân gian, thế là đua nhau dâng cúng, có nhiều linh nghiệm. Đời Tống cực kì coi trọng khoa cử, phong khí phụng thờ thần linh bảo hộ công danh ở các nơi rất thịnh. Miếu Trương Á Tử Tử Đồng Thần ở đất Thục là linh nghiệm nhất, “sĩ đại phu quá thử, đắc phong tống vũ, tất chí Tể tướng; Tiến sĩ quá chi, đắc phong nhi tất toàn điện khôi”. 士大夫过之, 得风送雨, 必至宰相; 进士过之, 得风而必全殿魁 (sĩ đại phu đi ngang qua, gặp lúc có gió có mưa, tất sẽ làm quan đến chức Tể tướng; Tiến sĩ đi ngang qua, gặp lúc có gió tất sẽ đỗ Trạng nguyên). Tương truyền Vương An Thạch 王安石 lúc nhỏ từng đi ngang qua từ đường Trương Á Tử, mưa gió nổi lên, về sau quả nhiên ông ta làm đến chức Thừa tướng. Còn có một người họ Lí , lúc nhỏ từng hướng đến Tử Đồng Thần cầu mộng, đêm đó, quả nhiên trong mộng thấy đến Thiên Ninh quán 天宁观 ở Thành Đô 成都, có một vị đạo sĩ chỉ vào viên ngói ở guồng dệt vải bảo rằng lấy đó đặt tên tất sẽ thi đỗ. Thế là anh ta bèn đổi tên thành “Tri Ki” 知几, quả nhiên kì thi năm đó anh ta thi đỗ.  

                                                            Huỳnh Chương Hưng
                                                            Quy Nhơn 30/01/2020

Nguyên tác Trung văn
VĂN XƯƠNG ĐẾ QUÂN
文昌帝君
Trong quyển
ĐẠO KINH CỐ SỰ
道经故事
Biên soạn: Dương Ngọc Huy 杨玉辉
Tứ Xuyên văn nghệ xuất bản xã, 2002