Thứ Hai, 24 tháng 9, 2018

Dịch thuật: Càn Long, Kỉ Vân bí sử (kì 1 - Đối đối liên)

Đăng lúc  20:17  |  Thư Mục  Nghiên Cứu - Dịch Thuật

CÀN LONG, KỈ VÂN BÍ SỬ
(kì 1)

ĐỐI ĐỐI LIÊN

          Kỉ Vân 纪昀 còn có tên là Kỉ Hiểu Lam 纪晓岚, là cận thần của Càn Long 乾隆, tính tình thẳng thắn, thích khôi hài, từng giữ chức Tổng toản 总纂 Tứ khố toàn thư 四库全书. Kỉ Hiểu Lam nghe nhiều biết rộng, rất được người đương thời tôn sùng.
          Có một lần, Kỉ Hiểu Lam theo hoàng đế Càn Long đến thành Hàng Châu 杭州, trên đường đi qua một tiệm tạp hoá. Càn Long thấy trước cửa có treo một tấm biển hiệu sơn đen chữ vàng,  giả vờ không biết hỏi Kỉ Hiểu Lam:
          - Đó là cái gì vậy?
          Càn Long tưởng sẽ làm khó Kỉ Hiểu Lam – bởi nếu Kỉ Hiểu Lam trực tiếp trả lời là tấm biển hiệu, thế thì cũng giống như cho rằng đường đường là một thiên tử mà cũng không biết, có ý chế giễu hoàng đế.
          Kỉ Hiểu Lam quay đầu lại nhìn, hoá ra bên trên viết mấy chữ:
Hoàng dương mộc sơ
黄杨木梳
          Kỉ Hiểu Lam nhìn thấu tâm tư hoàng đế, cố ý nói:
          - Ồ! Đó là một vế đối.
          Càn Long thừa cơ phản kích:
          - Đối liễn sao chỉ có một vế?
          Có lẽ hoàng thượng không rõ phong thổ nhân tình ở đây. Hàng Châu là đất văn vật, đầu đường cuối ngõ khắp nơi đều khéo ẩn giấu các loại đối, có vế trên tất có vế dưới, hoàn toàn dựa vào sự lưu ý quan sát, tâm lĩnh thần hội.
          - Thế thì vế dưới của nó đâu?
         Cứ như vậy hai người đã đi qua mấy tiệm. Kỉ Hiểu Lam cười chỉ một tấm biển hiệu phía trước, nói:
          - Mời hoàng thượng nhìn xem, đó chính là vế đối dưới.
          Hoá ra tấm biển mà Kỉ Hiểu Lam chỉ, có 4 chữ:
Bạch liên ngẫu phấn
白莲藕粉
          Bốn chữ đó cùng với “Hoàng dương mộc sơ” hợp thành một cặp đối rất chỉnh, quả là trời cho trọn vẹn.
          Càn Long biết rõ đây là Kỉ Hiểu Lam ba hoa tuỳ tiện, nhưng quả thật nói rất hay, không có chỗ hở nào. Nhưng không phản bác Kỉ Hiểu Lam, Càn Long không cam lòng. Lúc bấy giờ hai người đi gần đến một tiệm bồi tranh vẽ, Càn Long nhìn thấy trong lòng vui mừng, nói với Kỉ Hiểu Lam:
          - Giờ khanh nói thử, câu “Tinh biểu Đường Tống Nguyên Minh lịch đại danh nhân thư hoạ” 精裱唐宋元明历代名人书画 lẽ nào cũng được xem là một vế đối?
          Kỉ Hiểu Lam gật gật đầu đáp rằng:
          - Đúng rồi! đúng rồi! Vế đối lại ở một tiệm thuốc mà chúng ta vừa mới đi qua, ở đây còn có thể nhìn thấy.
          Càn Long quay đầu lại nhìn: Chà! Thật là khéo, chẳng phải rõ ràng viết là “Thái biện Xuyên Quảng Vân Quý các tỉnh đạo địa dược tài” 采办川广云贵各省道地药材sao?

Chú của người dịch
Hoàng dương mộc sơ黄杨木梳: biển hiệu tiệm bán lược làm từ gỗ hoàng dương.
Bạch liên ngẫu phấn白莲藕粉 : biển hiệu tiệm bán món ăn làm từ ngó sen.

Tinh biểu Đường Tống Nguyên Minh lịch đại danh nhân thư hoạ
 精裱唐宋元明历代名人书画
(Chuyên bồi tranh vẽ cùng tranh thư pháp của danh nhân các đời Đường Tống Nguyên Minh.)
Thái biện Xuyên Quảng Vân Quý các tỉnh đạo địa dược tài
采办川广云贵各省道地药材
        (Chuyên mua bán, bào chế dược liệu các tỉnh Tứ Xuyên, Quảng Đông, Vân Nam. Quý Châu.)
         
                                                   Huỳnh Chương Hưng
                                                  Quy Nhơn 24/9/2018

Nguồn
ĐẠI THANH HOÀNG ĐẾ KÌ VĂN BÍ SỬ
大清皇帝奇闻秘史
Tác giả: Lưu Gia Bình 刘家平
Nội Mông Cổ nhân dân xuất bản xã, 2004

Chia sẻ bài viết

Mã nguồn bởi Huỳnh Chương Hưng
Copyright © 2012 Huỳnh Chương Hưng.
back to top