Chủ Nhật, 12 tháng 2, 2017

Dịch thuật: Cấp bất tương khí

Đăng lúc  16:33  |  Thư Mục  Nghiên Cứu - Dịch Thuật



急不相弃
    华歆王朗俱乘船避难, 有一人欲依附, 歆辄难之. 朗曰:幸尚宽, 何为不可?后贼追至, 王欲舍所携人. 歆曰:本所以疑, 正为此耳. 既已纳其自托, 宁可以急相弃邪?” 遂携拯如初. 世以此定华, 王之优劣.
                                 (世说新语 - 德行)

CẤP BẤT TƯƠNG KHÍ
          Hoa Hâm Vương Lãng câu thừa thuyền tị nạn, hữu nhất nhân dục y phụ, Hâm triếp nan chi. Lãng viết: “Hạnh thượng khoan, hà vi bất khả?” Hậu tặc truy chí, Vương dục xả sở huề nhân. Hâm viết: “Bản sở dĩ nghi, chính vi thử nhĩ. Kí dĩ nạp kì tự thác, ninh khả dĩ cấp tương khí da?” Toại huề chửng như sơ. Thế dĩ thử định Hoa, Vương chi ưu liệt.
                                                               (Thế thuyết tân ngữ - Đức hạnh)

LÚC NGUY CẤP KHÔNG THỂ BỎ NHAU
          Hoa Hâm, Vương Lãng cùng ngồi thuyền đi lánh nạn, có người muốn đi nhờ, Hoa Hâm liền tỏ ý không bằng lòng. Vương Lãng nói rằng: “Thuyền hãy còn rộng, sao lại không thể thêm một người?” Sau đó giặc truy đuổi theo tới nơi, Vương Lãng muốn bỏ người đó lại. Hoa Hâm bảo rằng: “Lúc đầu, nguyên nhân  tôi do dự không cho anh ta theo là vì điều này. Nay đã đồng ý tiếp nhận anh ta đi theo, lẽ nào có thể nhân vì tình thế khẩn cấp mà bỏ anh ta lại? Thế là để cứu anh ta, liền dẫn theo như trước. Người đời lấy chuyện đó mà đánh giá phẩm hạnh tốt xấu của Hoa Hâm, Vương Lãng.

Chú của người dịch
Thế thuyết tân ngữ 世说新语 : bộ bút kí tiểu thuyết thuật lại những huyền học ngôn đàm dật sự của sĩ đại phu thời Nguỵ Tấn. Trong đó có thể nhìn thấy ngôn đàm về huyền học thời Nguỵ Tấn đã trở thành phong thượng, mà huyền học chính là lấy tư tưởng Lão Trang làm gốc. Tư tưởng của Đạo gia đối với phương thức tư duy và trạng thái sinh hoạt của sĩ đại phu thời Nguỵ Tấn, thậm chí phong khí của cả xã hội đều sản sinh ảnh hưởng quan trọng. Tác phẩm này do Lâm Xuyên Vương Lưu Nghĩa Khánh 临川王刘义庆, thuộc dòng dõi tông thất nhà Lưu Tống thời Nam Bắc triều đã tập hợp một số văn nhân biên soạn, Lưu Tuấn 刘峻 đời Lương viết lời chú. Toàn sách nguyên có 8 quyển, bản chú của Lưu Tuấn phân làm 10 quyển. Các bản hiện nay đều là 3 quyển phân làm 36 môn như: đức hạnh, ngôn ngữ, chính sự, văn học, phương chính, nhã lượng v.v… Toàn sách tổng cộng hơn 1000 tắc, kí thuật những dật văn dật sự của danh sĩ quý tộc từ cuối đời Hán đến thời Lưu Tống, chủ yếu là những câu chuyện có liên quan đến việc bình luận, thanh đàm huyền ngôn và ứng đối cơ trí của các nhân vật.
          Lưu Nghĩa Khánh 刘义庆 (năm 403 – khoảng năm 444): người Bành Thành 彭城 (nay là Từ Châu 徐州 Giang Tô 江苏), văn học gia thời Nam triều, thuộc dòng dõi tông thất nhà Lưu Tống, được tập phong Lâm Xuyên Vương 临川王, nhậm chức Thứ sử Kinh Châu 荆州. Ông giữ chức được 8 năm, chính tích rất tốt. Sau nhậm chức Thứ sử Giang Châu 江州, được một năm, nhân vì đồng tình với một viên quan bị biếm là Vương Nghĩa Khang 王义康 đã xúc nộ Văn Đế, bị điều về kinh đổi làm Thứ sử Nam Kinh Châu 南京州, Đô đốc gia khai phủ nghi đồng tam ti. Chẳng bao lâu vì bệnh ông từ chức.
Lưu Nghĩa Khánh mất năm Nguyên Gia 元嘉 thứ 21 ở Kiến Khang 建康 (nay là Nam Kinh)
          Lưu Nghĩa Khánh từ nhỏ đã tài hoa xuất chúng, yêu thích văn học. Ngoài Thế thuyết tân ngữ 世说新语 ra, ông còn có tiểu thuyết chí quái U minh lục 幽明录.
          Nguồn http://baike.baidu.com/view/39662.htm
          Tắc Cấp bất tương khí thuộc môn Đức hạnh

                                                                      Huỳnh Chương Hưng
                                                                      Quy Nhơn 12/02/2017

Nguồn
THẾ THUYẾT TÂN NGỮ
世说新语
Tác giả: Lưu Nghĩa Khánh 刘义庆
Thiểm Tây lữ du xuất bản xã, 2002.

Chia sẻ bài viết

Mã nguồn bởi Huỳnh Chương Hưng
Copyright © 2012 Huỳnh Chương Hưng.
back to top